مدیریت سبز در دانشگاه رازی: پیش‌ران‌ها کدام‌اند؟

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناسی ارشد ترویج و آموزش کشاورزی پایدار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 پژوهشگر پسا دکترای آموزش کشاورزی و مدرس گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.30473/ee.2022.60534.2412
چکیده

تلفیق ابعاد مدیریت سبز در ساختار دانشگاه تبدیل به موضوعی کلیدی در هدایت جامعه و دانشگاه به‌سوی دستیابی به اهداف توسعه‌ی پایدار شده است. ازاین‌رو، تعیین وضعیت کنونی مدیریت سبز در دانشگاه و شناسایی پیش‌ران‌های آن می‌تواند به دانشگاه‌ها در توسعه‌ی فعالیت‌های مرتبط با مدیریت سبز یاری رساند؛ بنابراین، هدف این پژوهش در گام اول تعیین وضعیت شاخص‌های مدیریت سبز در دانشگاه رازی و سپس، شناسایی عامل‌های اثرگذار بر توسعه‌ی آن از دیدگاه کارکنان و اعضای هیأت علمی این دانشگاه بود (965 = N). بدین منظور، با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای انتساب متناسب (بر اساس جنسیت و سطح تحصیلات) تعداد 250 تن به‌عنوان نمونه‌ آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌ای محقق ساخته بود که روایی و پایایی آن از طریق محاسبه‌ی «نسبت روایی محتوا»، میانگین واریانس استخراجی (AVE)، آلفای کرونباخ و ضریب پایایی ترکیبی (CR) تأیید شد. داده‌ها در محیط نرم‌افزارهای Smart-PLS و SPSS Win20 و با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی به روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی و چرخش واریماکس تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که تمرکز دانشگاه رازی بر ابعاد کاربری و ساختمان، زباله و بازیافت و آب و انرژی است. در مقابل، به ابعاد آموزشی و پژوهشی مدیریت سبز توجه کمتری داشته است. یافته‌های حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که درمجموع هشت عامل بر توسعه‌ی فعالیت‌های مدیریت سبز در دانشگاه اثرگذارند و درمجموع 717/54 درصد از واریانس متغیرهای اثرگذار بر مدیریت سبز در دانشگاه رازی را تبیین می‌کنند. این عامل‌ها به ترتیب عبارت بودند از: 1. استراتژی و فرهنگ حاکم بر دانشگاه، 2. فشارهای محیطی (فشار قانونی، تقلیدی و اجتماع)، 3. آموزش و توانمندی‌های کنشگران دانشگاهی، 4. ارزش‌های کنشگران، 5. نگرش بهره‌برداران نسبت به مدیریت سبز، 6. همکاری‌های نهادی، 7. ارزیابی و گزارش‌دهی و 8. فرهنگ‌سازی.