سبک زندگی فردی در حوزه تربیت سیاسی بر مبنای نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشگاه علامه طباطبائی (ره)

doi
چکیده

این پژوهش با هدف تبیین سبک زندگی فردی در حوزه‌ تربیت سیاسی بر مبنای نهج‌البلاغه انجام شده است. روش آن کیفی و گردآوری اطّلاعات، کتابخانه‌ای است. در این پژوهش «سبک زندگی» شیوه‌ زندگی موفّقِ مؤمنانه است که به فرد، خانواده یا جامعه هویّت می‌دهد و مجموعه‌ای از طرز تلقی‌ها، ارزشها و شیوه‌های رفتاری است که چگونگی زندگی کردن انسان را در پرتوی آموزه‌های اسلامی مشخّص کرده است. هم‌چنین در این تحقیق «تربیت سیاسی» فعّالیّتی منظم و مستمر برای آماده‌‌سازی فرد به عنوان شهروند جامعه‌ اسلامی به منظور پذیرش مسئولیّت و شیوه‌ اندیشیدن و تحلیل مسائل برای پرورش انسانهای آگاه برای هدایت جامعه‌ بشری است. در این پژوهش 17 مؤلفه‌ محوری با توجّه به خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمتهای نهج‌البلاغه استخراج و تبیین شده است. این مؤلفه‌ها عبارتند از: تقوا با زیر مؤلفه‌های مخالفت با هوای نفس و خودسازی، خدامحوری، آخرت‌طلبی، حقّ‌مداری، توکّل بر خدا، توسّل، قناعت، صبر، پرهیز از طمع، دوری از بخل، پرهیز از خودپسندی، تواضع، پرهیز از لجبازی، شجاعت، حیا، علم‌آموزی و زهد. نتایج نشان می‌دهد که این مؤلّفه‌ها و آموزه‌های آنها، می‌تواند علاوه بر اثربخش بودن در زندگی فردی شهروندان به عنوان بستر تربیتی اندیشه و رفتار سیاسی آنان در جامعه و نیز پیش‌نیاز عملکرد شایسته‌ کارگزاران در پذیرش مسئولیّتها باشد. هم‌چنین می‌تواند عاملی پیشگیرانه در بروز بسیاری از آسیبها و ناکارامدیهای فضای سیاسی جامعه و الگویی کلیدی و کارامد در ارائه‌ سبک زندگی مطلوب به شمار رود که در آن فرد و جامعه به رشد و کمال برسند.