ارزیابی تأثیر مدیریت کاربرد نیتروژن بر تحمل به تنش خشکی و کارایی استفاده از آب باران در گندم دیم

نویسندگان

1 استادیار، مؤسسۀ تحقیقات کشاورزی دیم کشور

2 دانشیار، گروه زراعت دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه کردستان

3 استادیار بخش تحقیقات خاک و آب مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران

4 استاد، گروه خاکشناسی دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه زنجان

doi
10.22059/ijfcs.2017.205843.654099
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر مدیریت کاربرد نیتروژن بر تحمل به تنـش خشکی در گندم دیم، دو آزمایش جداگانه و همزمان در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی با سه زمان کاربرد شامل T1- کل نیتروژن در پاییز T2- دوسوم نیتروژن در پاییز و یک‌سوم در بهار T3- یک‌دوم نیتروژن در پاییز و یک‌دوم در بهار به‌عنوان کرت اصلی و با پنج سطح نیتروژن شامل 0، 30، 60، 90 و 120 کیلوگرم در هکتار از منبع اوره به‌عنوان کرت فرعی با سه تکرار در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی به‌صورت کرت‌های یک­بار خردشده در دو سال زراعی 92-1391 و 93-1392 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دیم قاملو (کردستان) اجرا شد. نتایج نشان داد، که با مصرف نیتروژن، تحمل به تنش خشکی در گندم دیم افزایش یافت. کاربرد نیتروژن، کارایی استفاده از آب باران، کارایی زراعی نیتروژن و تحمل به تنش خشکی را در گندم دیم افزایش داد. کاربرد 60 کیلوگرم در هکتار نیتروژن در پاییز (بدون تقسیط) با بیشترین عملکرد دانه، کارایی زراعی نیتروژن و آب باران و شاخص STI، بهترین تیمار در تحمل به تنش خشکی گندم دیم بود. بین غلظت­های نیتروژن و پتاسیم در برگ، رابطۀ هم‌افزایی (سینرژیستی) برقرار بود. این موضوع نیز مؤید افزایش تحمل به تنش خشکی گندم دیم با مدیریت بهینۀ نیتروژن بود.