توسعه منحنی شکنندگی لرزه ای قاب های دارای مهاربند کمانش‌تاب مجهز به مصالح هوشمند تحت توالی زلزله اصلی و پس لرزه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی عمران، دانشکده مهندسی شهید نیکبخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد رامسر، دانشگاه آزاد اسلامی، رامسر، ایران

doi
10.22065/jsce.2021.235080.2169
چکیده

قاب‌های دارای مهاربند کمانش‌تاب (BRB)، شکل‌پذیری و ظرفیت استهلاک انرژی مطلوبی دارند اما این مهاربندها با توجه به عدم کمانش در برابر فشار، دارای تغییرشکل‌های پسماند می‌باشند. ازاین‌رو استفاده از آلیاژ حافظه‌دار شکلی (SMA) در قاب‌های مذکور به‌منظور کاهش آسیب‌پذیری لرزه‌ای مرتبط با جابجایی ماندگار مؤثر می‌باشد. این آلیاژها بدون نیاز به تعویض پس از وقوع زلزله و توانایی تغییرشکل‌های زیاد و برگشت‌پذیری به حالت اولیه خود شناخته می‌شوند. تحلیل‌ شکنندگی لرزه‌ای یکی از مهم‌ترین روش‌ها در طراحی بر مبنای عملکرد می‌باشد که منجر به توسعه‌ی منحنی‌های شکنندگی می‌گردند. منحنی‌ شکنندگی ابزاری توانمند برای ارزیابی احتمالاتی آسیب‌پذیری لرزه‌ای سازه‌ها به شمار می‌رود. در این مقاله، رفتار لرزه‌ای قاب‌های مجهز به مهاربند کمانش‌تاب و تأثیر اضافه کردن آلیاژ حافظه‌دار شکلی موردمطالعه قرار گرفته‌است. بدین منظور سه قاب‌ دوبعدی با تعداد طبقات 3‌، 6 و 9 در‌ نرم-افزارOpenSees در نظر گرفته‌شده است. عملکرد قاب‌های دارای مهاربندهای کمانش تاب در دو حالت با و بدون آلیاژهای حافظه‌دار شکلی با استفاده از تحلیل‌های دینامیکی غیرخطی تاریخچه زمانی بررسی‌شده است. برای توسعه‌ی منحنی‌های شکنندگی از 7 شتاب‌نگاشت تکان قوی شامل زلزله‌ی اصلی و پس‌لرز‌ه‌های متوالی استفاده‌شده است. با تعریف سه سطح عملکردی استفاده بی‌وقفه‌ (IO)، ایمنی جانی (LS) و آستانه‌ی فروریزش (CP) و بر اساس حداکثر تغییرشکلِ نسبی میان طبقه‌ای و حداکثر برش پایه، مقادیر توابع احتمال فرا گذشت از سطوح عملکردی محاسبه‌شده‌اند. از مقایسه‌ی منحنی‌های شکنندگی مشخص شد که قابِ دارای آلیاژ حافظه‌دار شکلی اغلب دارای محدوده‌ی عملکردی IO و ‌‌ LSمی‌باشد و احتمال رخداد سطح عملکردی آستانه‌ی فروریزش 38 درصد و در حالت بدون آلیاژ حافظه‌دار شکلی دارای محدوده‌ی عملکردی CP و با احتمال 65 درصد خواهد بود. با استفاده از آلیاژ حافظه‌دار شکلی در این قاب‌ها می‌توان هزینه‌ی بازیابی سیستم خسارت‌دید‌ه‌ی ساختمانی را کاهش داده و سیستم برگشت‌پذیرتری داشت.