تحلیل رابطۀ دین و اخلاق از نگاه ابنتیمیه و آدامز
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه اخلاق دانشگاه قم
2 استاد فلسفه دانشگاه قم
doi
10.22059/jitp.2017.62330چکیده
مسئلۀ این پژوهش، تحلیل و مقایسۀ نسبت دین و اخلاق از نگاه ابنتیمیه و رابرت آدامز است. در مسیر دریافت پاسخ، موضع این دو متفکر را در چهار بخش به تفصیل بررسی کردهایم. حاصل مقایسه این است که از نگاه ابنتیمیه، اخلاق در تمام ساحتهای چهارگانۀ وجودی، معرفتی، معنایی، و هنجاری به دین وابسته است. اما آدامز، در عین وابسته انگاشتن اخلاق به دین در دو ساحت وجودی و هنجاری، در بحث از نسبت معرفتی و معنایی، به تمایز و استقلال اخلاق از دین متمایل میشود. با این همه در مقام ریشهشناسی و نقد نگرش آنان باید گفت: اولاً شباهت مبنایی نگرش این دو چشمگیرتر از تفاوت بیانی آنها است. ثانیاً چالش پیش روی آنان در این نقیصه برجسته میشود که هیچکدام پاسخ مناسبی را برای تبیین رابطۀ دین و اخلاق تدارک ندیده و فرآیند تعامل اخلاقی خدا و خلق را به روشنی ترسیم نکردهاند.
