تخمین سریع بزرگی و فاصله رومرکزی زلزله به روش تک ایستگاه(B-Δ) برای شرق استان کرمان
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد؛ دانشکده علوم و فناوریهای نوین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان
2 استادیار؛ دانشکده علوم و فناوریهای نوین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان
3 استادیار؛ پژوهشگاه بین المللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، تهران
4 استادیار؛ دانشکده علوم و فناوریهای نوین، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان
doi
10.22044/jrag.2020.9829.1288چکیده
با توجه به خسارات جانی و مالی زلزلههای بزرگ، طراحی و ایجاد سامانههای هشدار به هنگام در مناطق لرزهخیز بسیار ضروری میباشد. هدف از طراحی سامانههای هشدار سریع، تخمین بزرگی زلزله و فاصله رومرکزی در یک زمان بسیار کوتاه و اعلام هشدار میباشد. روش جدیدی که در این سیستمها به کار برده میشود، B-Δ است که فاصله رومرکزی و بزرگی زلزله را بر اساس ثانیههای ابتدایی رسید موج P (معمولا 3 ثانیه)، با توجه به اطلاعات یک ایستگاه به صورت تقریبی برآورد میکند. در روش B-Δ با برازش تابعی ساده به بخش ابتدایی پوش نگاشت لرزه-ای، ضرایب A (تغییرات دامنه با زمان) و B شیب برازش تابع به بخش ابتدایی موج P) از روش کمترین مربعات محاسبه می شوند که با استفاده از آنها میتوان فاصله رومرکزی را تخمین زد. بر اساس نمودار به دست آمده از این برازش میتوان رابطه خطی و معکوس LogB و LogΔ را مشاهده نمود که در آن Δ بیانگر فاصله رومرکزی است. این روش برای به دست آوردن بزرگی از حداکثر دامنه مشاهده شده در مدت زمان کوتاهی پس از دریافت موج P، استفاده مینماید. در این مطالعه با توجه به لرزه خیزی بالای استان کرمان و تجربه زمین لرزه های مخرب بسیار در سالهای اخیر سعی شده است تا نگاشتهای لرزه ای مورد بررسی قرار گیرد. لذا تعداد 175 نگاشت مولفه قائم شتاب نگاشتهای زلزلههای نیمه شرقی استان کرمان از شبکه شتابنگاریِ مرکز تحقیقات راه،مسکن و شهرسازی دربافت شد. سپس بر روی 92 نگاشت باکیفیت که دارای بازه بزرگی 5/6-4M_w= و در فاصله کمتر از 145 کیلومتر ثبت شده بودند، پردازش صورت گرفت و روابط فاصله رومرکزی log〖(∆)〗=-0.437 log〖(B)〗+1.889±0.57 و بزرگی M_est=0.293 log〖(P_max)〗-0.692 log〖(B)〗+6.03 برای مناطق مورد مطالعه محاسبه شد.