فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حوادث هسته‌ای چرنوبیل و فوکوشیما نشان دادند که حادثۀ هسته‌ای مسئله‌ای در مقیاس منطقه‌ای نیست و هسته‌های پرتوزا تحت شرایط جوی، صدها و هزاران کیلومتر پخش و انتقال می‌یابند و تأثیر درازمدت نامطلوب و خطرناک روی محیط‌زیست و سلامتی انسان‌ها می‌گذارند. با توجه به اهمیت این موضوع، در این مقاله به شبیه‌سازی انتقال، پخش جوی و نهشت آلاینده‌های هسته‌ای رهاشده از حادثۀ فرضی نیروگاه بوشهر با استفاده از مدل HYSPLIT پرداخته شده است. حادثۀ فرضی نیروگاه بوشهر براساس بزرگ‌ترین حادثۀ هسته‌ای جهان، حادثۀ چرنوبیل، طراحی شده است. در این پژوهش، فرض شده که حادثۀ نیروگاه هسته‌ای بوشهر در اول دی ماه 1393 اتفاق افتاده و مهم‌ترین هسته‌های پرتوزا یعنی سزیم-137، ید-131، استرانسیم-90، پلوتونیم-239 و تلوریم-132 در این شبیه‌سازی استفاده شده است. نتایج شبیه‌سازی در بازۀ زمانی یک ماه نشان می‌دهد که مواد هسته‌ای رها شده از این حادثه شهرستان‌های تنگستان، دشتی، دیر، کنگان، جم و عسلویه را بیشتر از مناطق دیگر آلوده می‌کنند و بیشینۀ نهشت آلاینده‌های هسته‌ای در بخش ساحلی شهرستان تنگستان است. آلودگی هسته‌ای ناشی از این حادثه تأثیر زیادی روی مناطق جنوبی، جنوب شرقی، شرقی و بخشی از مناطق شمال شرقی ایران می‌گذارد و در این مدت نه تنها ایران بلکه اکثر کشورهای آسیایی، بخشی از قارۀ آفریقا، آمریکا، اروپا و حتی استرالیا را نیز به مقادیر کمتر، تحت تأثیر قرار می‌دهد. در ایران بیشینۀ غلظت آلاینده‌های هسته‌ای در شهرهای لامرد و بندرعباس است. در اولین روز حادثه، بیشینۀ غلظت مواد پرتوزای ورودی به لامرد در ارتفاع 10 متری  و بیشینۀ نهشت آن‌ها در این شهر  است. همچنین در این مقاله، حادثۀ فرضی راکتور بوشهر در اول دی ماه 1393 با حوادث فرضی راکتور بوشهر در اول فروردین، اول تیر و اول مهر 1394 مقایسه شده است. به‌دلیل تأثیر تقریباً یکسان سامانه‌های فشاری بر نیروگاه بوشهر، پخش و انتقال مواد هسته‌ای رها شده از حادثۀ اول تیر و حادثۀ اول مهر در جهت جنوب شرقی نیروگاه بوده که با حادثۀ اول دی تقریباً مشابه است. با گذشت زمان، پخش و انتقال هسته‌های پرتوزا متفاوت می‌شود اما در هر سه حادثه بیشترین آلودگی برای مناطق جنوبی ایران است. از نتایج این پژوهش، تحت شرایط جوی مشابه می‌توان در فوریت‌های هسته‌ای نیروگاه بوشهر استفاده کرد.