مقایسۀ سطح تظاهر ژنهای مؤثر در زیستساخت آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولین با عاملهای رونویسی WRKY و bZIP در مراحل مختلف نموی گیاه خشخاش افیونی
نویسندگان
1 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/ijfcs.2017.127539.653895چکیده
در این پژوهش ارتباط میان میزان رونویسی دو عامل رونویسی فرضی (WRKY و bZIP) و ژنهای TYDC، BBE، SAT، COR، T6ODM، CODM، SODM، DBOX، NOS دخیل در زیستساخت (بیوسنتز) آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولین در گیاه خشخاش افیونی (Papaver somniferum) بررسی شد. نمونهبرداری از گیاهان در پنج مرحلۀ نموی شامل وردمانی (رزت)، ظهور جوانۀ گل، جوانۀ پاندولی، گلدهی و تیغزنی بالغ انجام شد. قسمتهای مورد بررسی شامل ریشه، قسمت پایین ساقه، برگ، بالای ساقه، کپسول و محتویات درون کپسول بودند. نتایج نشان داد، درجههای بالایی از هماهنگی میان میزان رونویسی عامل رونویسی WRKY و ژنهای دخیل در زیستساخت آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولین وجود داشت. بیشترین میزان هماهنگی میان میزان رونویسی عامل رونویسی WRKY و ژن TYDC مشاهده شد. با توجه به اینکه ژن TYDC از نخستین ژنهای دخیل در مسیر زیستساختی آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولین است به نظر میرسد که این عامل رونویسی از راه تأثیر بر میزان رونویسی این ژن همۀ مسیر را تحت تأثیر خود قرار دهد. بهطور شگفتانگیزی هماهنگی بالایی نیز میان میزان رونویسی عامل رونویسی bZIP و برخی از ژنهای مورد بررسی در این پژوهش مشاهده شد. ازآنجاکه تنظیم زیستساخت متابولیتهای ثانویه و دفاع در برابر بیمارگر به ترتیب از نقشهای یادشده در مورد عاملهای رونویسی WRKY و bZIP هستند و تولید آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولین با دفاع در برابر بیمارگر و جلوگیری از آسیبرسانی اشعۀ UV مرتبط دانسته شده است میتوان انتظار داشت که بهاحتمال میان میزان رونویسی این عاملهای رونویسی و ژنهای دخیل در زیستساخت آلکالوئیدهای بنزیل ایزوکوئینولین ارتباط نزدیکی وجود داشته باشد.