تبارزایی مولکولی ژنگان A در برخی از گونه‌ های Triticum L. با استفاده از توالی‌ های بین رونوشت‌های ریبوزومی (ITS)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2017.206594.654111
چکیده

درگیاهان خانوادۀ غلات (Poaceae) جنسTriticum L.  شامل گندم نان و دیگر گونه­های مهم زراعی است که اهمیت اقتصادی بسیار بالایی در تغذیۀ انسان دارند. در این پژوهش، تبارزایی مولکولی گونه­های جنس Triticum L. دارای ژنگان (ژنوم) A (T. aestivum، T. turgidum، T. urartu و T. boeticum) بررسی شد. برای این منظور توالی­های بین رونوشت­های ریبوزومی (ITS) با استفاده از دو جفت آغازگر اختصاصی از روی DNAی ژنگانی استخراج‌شده از 26 ژنوتیپ از گونه­های بالا، افزایش و توالی­یابی شد. توالی­ها با استفاده از نرم­افزار MEGA 5.0 و با الگوریتم ClustalW هم‌ردیف شدند. ماتریس فاصله­ها محاسبه و درخت­وارۀ ژنی ترسیم شد. نتایج نشان داد، طول توالی­های ITS1 و ITS2 به ترتیب 650 جفت باز و 700 جفت باز و محتوای G+C به ترتیب 25/60 و 50/60 بود. حفاظت‌شدگی بالایی در نواحی ITS جمعیت­ها مشاهده شد (63 و 88 درصد، به ترتیب). تحلیل تبارزایی (فیلوژنتیکی) انجام‌شده با استفاده از توالی­های افزایش شده، به‌خوبی گندم­های دیپلوئید و پلی­پلوئید را در دو گروه جداگانه قرار داد. نتایج نشان داد، رابطه‌های نزدیکی بین T. aestivum و T. turgidum و همچنین بین T.urartu و T.boeticum وجود دارد. به‌طورکلی، این بررسی نشان داد، نشانگرهای مولکولی ITS برای بررسی‌های تبارزایی بسیار مناسب هستند.