فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی ضرورت توجه به آموزش‌های محیط‌زیستی مبتنی بر مطالعات آینده‌پژوهی در دوره ابتدایی صورت گرفته است. این پژوهش در زمره‌ی تحقیقات کاربردی و از نوع توصیفی می‌باشد و در دو بخش تحلیل محتوا و تکنیک دلفی انجام شده است. در بخش تحلیل محتوا، جامعه و نمونه‌ی آماری، کلیه‌ی کتاب‌های درسی دوره ابتدایی در سال ۹۹-۹۸ بود که از طریق آمار توصیفی و با ابزار فهرست وارسی از طریق نرم‌افزار Excel انجام شد. فهرست وارسی شامل ۷ مؤلفه‌ اصلی و ۳۰ مؤلفه‌ فرعی بود که روایی آن مورد تأیید کارشناسان علوم تربیتی قرار گرفت و پایایی آن از طریق روش هولستی ۹۲/۰ محاسبه گردید. در بخش دوم، نتایج به‌دست‌آمده از تحلیل محتوا، از طریق تکنیک دلفی در اختیار ۳۰ تن از صاحب‌نظران و خبرگان حوزه‌ی آینده‌پژوهی، محیط‌زیست و برنامه درسی قرار گرفت که با روش گلوله برفی انتخاب شدند. این تکنیک در سه دور تا رسیدن به نقطه‌ی اشباع ادامه پیدا کرد. توافق در دور دوم و سوم دلفی در نرم‌افزار SPSS 26 به روش کندال، ۵۸۴/۰ و ۷۸۷/۰ محاسبه گردید. درنهایت نتایج دلفی نشان داد که محتوای کتاب‌های دوره ابتدایی ازلحاظ آموزش‌های محیط‌زیستی نیاز به بازنگری و اصلاح دارند و در این بازنگری دو موضوع زباله و هوا به دلیل بحران‌هایی که در آینده ایجاد خواهند کرد، باید در اولویت قرار گیرند. هم‌چنین پیشنهاد شد در بازنگری محتوای محیط‌زیستی کتاب‌های درسی، در دوره اول ابتدایی رویکرد مهارت محور و در دوره دوم رویکرد پژوهش محور در نظر گرفته شود.