بررسی سطح بیان ژن های lim، mdeh و تغییرات مورفو-فیزیولوژیکی Mentha piperita L. در واکنش به تنش خشکی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زراعت واصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 استاد، گروه زراعت واصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

3 استادیار، دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل

doi
10.22059/ijfcs.2017.217314.654197
چکیده

نعناع فلفلی یکی از گیاهان دارویی با ارزش در جهان به­شمار می­رود که در صنایع غذایی، بهداشتی، داروسازی، و ... کاربرد دارد. در این پژوهش اثر تنش خشکی در چهار سطح: شاهد (100 درصد ظرفیت مزرعه)، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت مزرعه بروی بیان ژن­های لیمونن سنتاز (lim) و منتول دهیدروژناز (mdeh) در مسیر بیوسنتز منتول و پاسخ­های مورفولوژیک و فیزیولوژیک نعناع فلفلی و عملکرد و نوع ترکیبات اسانس آن با استفاده از تجزیه GC-MS بررسی شد. براساس نتایج تجزیه واریانس، اثر تنش خشکی بروی صفات وزن تر و خشک اندام هوایی، سطح برگ، تعداد برگ، میزان پرولین و محتوی نسبی آب در سطح احتمال 1 درصد (01/0P˂) معنی­دار بود. تنش خشکی باعث کاهش معنی­داری در صفات مورفولوژیک شد. میزان پرولین و محتوی نسبی آب با افزایش شدت تنش خشکی به­ترتیب افزایش و کاهش یافت. عملکرد اسانس با افزایش تنش خشکی، افزایش یافت هرچند که این افزایش معنی­دار نبود. میزان بیان نسبی ژن لیمونن سنتاز ابتدا افزایش و در سطح 25 درصد ظرفیت مزرعه کاهش معنی­داری یافت همچنین میزان بیان نسبی ژن منتول دهیدروژناز در سطوح مختلف تنش خشکی کاهش نشان داد. به­طور کلی تنش خشکی باعث افزایش عملکرد اسانس ولی کاهش کیفیت آن شد.