ساختار تحلیل زبانی نظریات فلسفی ملاصدرا
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علامۀ طباطبائی
2 استادیار فلسفه و کلام اسلامی، گروه فلسفه، دانشگاه علامۀ طباطبائی
doi
10.22059/jitp.2015.54696چکیده
در این مقاله با بهکارگیری روش تحلیل زبانی در بررسی آرای فلسفی ملاصدرا، نشان داده شده است که الگوی زبانی واحدی را میتوان بر تمامی نظریات فلسفی وی منطبق کرد. بدین منظور بر اساس دو نظریۀ زبانی در مورد ساختار معنایی لفظ مشتق، نشان داده شده است که هنگامی که وی نظام فلسفی خویش را بیان میکند، نظریات فلسفی وی با الگوی زبانی بساطت معنایی مشتق انطباق دارد و هنگامی که بر مبنای قوم به دفاع از نظریات خویش میپردازد، از الگوی زبانی ترکب معنایی مشتق استفاده میکند. الگوی زبانی ارائهشده در این مقاله، بر آرای فلسفی ملاصدرا در مباحث زیر تطبیق داده شدهاند: پاسخ به اشکال اعتباری بودن وجود، موضوع حرکت، اتحاد عاقل و معقول. همچنین نشان داده شده است که اگر نخست نظریۀ زبانی بساطت مشتق را بپذیریم و سپس به سراغ مباحث فلسفی برویم، در پذیرش نظریات فلسفی ملاصدرا نیازمند دلیل نخواهیم بود. همچنین برای مخالفت با نظریات فلسفی ملاصدرا حتماً باید به نظریۀ ترکب معنایی مشتق قائل باشیم.