معرفتشناسی گزارههای اخلاقی بر مبنای نظریۀ ادراکات اعتباری علامه طباطبایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی،
2 استاد گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس،
doi
10.22059/jitp.2015.54702چکیده
با طرح نظریۀ ادراکات اعتباری از سوی علامه طباطبایی، بسیاری از علوم بشری از جمله علم اخلاق و گزارههای، آن تحت این نوع از ادراکات طبقهبندی شده و بهتبع آن به لحاظ معرفتشناسی ماهیت و احکامی متفاوت با ادراکات حقیقی پیدا خواهند کرد. در این مقاله با کاوش در آثار علامه طباطبایی در خصوص ماهیت ادراکات اعتباری، مهمترین ویژگیهای این ادراکات استقرا شده و پیرو آن لوازم و خصوصیات گزارههای اخلاقی به ویژه از حیث معرفتشناسی بررسی شده است؛ ویژگیهایی همچون عدم واقعنمایی این گزارهها، معیار در صحت و سقم آنها، پیوند این گزارهها با احساسات و پیامد آن، عدم رابطۀ تولیدی با علوم حقیقی، عدم اتصافشان به اموری همچون بداهت و ضرورت، گسترۀ نفوذ و حوزۀ کاربرد آنها و دیگر خصوصیاتی که عدم توجه به آنها باعث مغالطه و خلط احکام این گزارهها با احکام ادراکات حقیقی میشود.