طراحی چارچوب ارزیابی انطباق با نوپای ناب

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.22059/jed.2023.365070.654259
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، تعیین شاخص‌ها و طراحی چارچوب ارزیابی انطباق با رویکرد نوپای ناب است، تا ابزار مناسبی برای تعیین میزان نوپای ناب بودن هر واحد نوپا ایجاد شود و به حرکت در مسیر ناب شدن این‌گونه واحدها کمک کند. روش تحقیق: این پژوهش از نظر هدف کاربردی با ماهیت تحلیلی است. شاخص­های جمع­آوری شده از مقالات مرتبط با نوپای ناب و سنجش ناب است که با استفاده از روش‌های نسبت روایی محتوایی(CVR) و CREAM، توسط خبرگان غربالگری و نهایی شدند. این شاخص‌ها با استفاده از روش خوشه­بندی سلسله مراتبی در نرم­افزار MATLAB، دسته­بندی و با روش بهترین-بدترین گروهی، وزن­دهی و اولویت­بندی گردیدند. سپس مدل نهایی برای ارزیابی 35 واحد فناور پارک علم و فناوری فارس بکار گرفته شد و نتایج آن به کمک آمار توصیفی و آزمون t تحلیل شد.   یافته­ ها: این پژوهش به یک چارچوب نهایی با 7 بُعد و 38 شاخص وزن‌دار، برای سنجش میزان نوپای ناب بودن کسب­وکارهای نوپا دست یافت. همچنین بر اساس سنجش با این چارچوب در واحدهای فناور پارک علم­ و فناوری فارس، ملاحظه گردید که واحدهای مورد بررسی به‌طور متوسط حدود 80 درصد با نوپای ناب انطباق دارند. نتیجه­ گیری: در چارچوب طراحی شده بیشترین وزن مربوط به بُعد «تحلیل مشتری» و بیشترین وزن بین شاخص‌ها مربوط به شاخص «شناسایی نیاز مشتری» است. برای انطباق بیشتر واحدهای فناور مورد بررسی، بایستی به ترتیب بُعدهای «فرایندهای داخلی»، «مودا» و «تحلیل بازار» تقویت شوند.