شناسایی نشانگرهای آگاهیبخش مرتبط با صفات ریشۀ برنج در مراحل اولیۀ رشد در شرایط تنش خشکی با استفاده از تجزیۀ ارتباط
نویسندگان
1 دانشجوی سابق دکتری اصلاح نباتات گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه گیلان
2 دانشیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس
3 دانشجوی کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس
doi
10.22059/ijfcs.2017.137585.653991چکیده
گسترش شبکۀ ریشهای عمیق راهکاری مهم برای جلوگیری از تنش خشکی در برنج است. بهمنظور بهنژادی صفات ریشهای برنج، لازم است در آغاز باید نواحی ژنگانی (ژنومی) کنترلکنندۀ صفات مهم ریشه شناسایی شوند. با این هدف، پژوهشی با استفاده از 192 ژنوتیپ برنج در شرایط تنش خشکی و آبکشت (هیدروپونیک) طرحریزی شد. بهمنظور اعمال تنش اسمزی از مانیتول با فشار اسمزی 5- بار در مرحلۀ گیاهچهای و شرایط آبکشت استفاده شد. افزون بر وزن اندامهای هوایی، وزن ریشه، زیستتوده و ضخامت ریشه، صفات طول اندامهای هوایی و ریشه در طول رشد یعنی در روزهای 7ام، 14ام، 21ام، 28ام و 35ام پس از انتقال به محیط آبکشت، ارزیابی شدند. ارزیابی ژنوتیپی افراد جمعیت با استفاده از ترکیبهای آغازگری ناشی از آنزیمهای محدودگر EcoRI و MseI انجام شد. برای شناسایی نواحی ژنگانی مرتبط با مکانهای کنترلکنندۀ این صفات از پنج مدل آماری با دو رویۀ GLM و MLMدر نرمافزار TASSEL استفاده شد. نشانگرهای E100-M140-3، E100-M160-7، E110-M140-9، E100-M140-3، E100-M150-19، E100-M160-7، E100-M160-11، E110-M140-1 و E110-M140-9 مهمترین نشانگرها شناسایی شدند. با توجه به اینکه این نشانگرها درصد قابلتوجهی از تغییرپذیریهای فنوتیپی را تبیین کردند، میتوان از این نشانگرها بهعنوان نامزد در تحقیقات بعدی از جمله تبدیل آنها به نشانگرهای اختصاصی SCAR و برنامههای انتخاب به کمک نشانگر برای تحمل به خشکی پس از تأیید استفاده کرد.