تأثیر هنگام آبیاری تکمیلی و میزان نیتروژن بر عملکرد و ویژگی‌های زراعی گندم (Triticum aestivum L.) دیم رقم کوهدشت

نویسندگان

1 مربی پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران

2 دانشجوی دکتری بیومتری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2017.129733.653920
چکیده

این پژوهش باهدف بررسی تأثیر هنگام آبیاری تکمیلی و حد بهینۀ کاربرد نیتروژن روی عملکرد دانۀ گندم دیم رقم کوهدشت در ایستگاه تحقیقات دیم گچساران اجرا شد. به همین منظور زمان‏های آبیاری در کرت‏های اصلی (شاهد، کاشت، گلدهی و کاشت + گلدهی به میزان 50 میلی‏متر) و مقادیر مختلف نیتروژن (0، 30، 60، 90 و 120 کیلوگرم در هکتار) در کرت‏های فرعی به‌صورت طرح کرت‌های خردشده (اسپلیت پلات) بر پایۀ بلوک‏های کامل تصادفی از سال 89 - 1388 به مدت سه سال متوالی، بررسی شدند. نتایج نشان داد رابطۀ بین نیتروژن مصرفی با عملکرد دانه از معادلۀ رگرسیون درجۀ دوم پیروی کرده و میانگین نیاز نیتروژنی گندم دیم رقم کوهدشت، حدود 80 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار برای دستیابی به 95 درصد بیشینه عملکرد دانه، تعیین شد و تغییر این میزان از کاربرد نیتروژن، توانست 86 درصد از تغییرپذیری عملکرد دانه را توجیه کند (R2= 86). همچنین از میان تیمارهای دارای آبیاری تکمیلی، 50 میلی‌متر آبیاری در مرحلۀ گلدهی گندم نسبت به بدون آبیاری، عملکرد دانه را 43 درصد افزایش داد. درنهایت با توجه به یافته‎های این پژوهش، کاربرد میزان 80 کیلوگرم نیتروژن خالص در شرایط آبیاری تکمیلی در مرحلۀ گلدهی گندم دیم، برای بهبود و افزایش عملکرد دانۀ آن، ضروری بوده و توصیه می­شود.