قابلیت دسترسی آب در خاک پوششی غنی شده با بیوچار تحت کشت قارچ دکمهای (Agaricus bisporus)
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه اصفهان، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
3 گروه مهندسی علوم خاک، دانشگاه شهرکرد
4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
doi
10.22034/iwrj.2025.15258.2691چکیده
کمبود آب و خشکی در ایران از شایعترین مشکلات کشاورزی به حساب میآید؛ بنابراین، یافتن راهکارهایی برای مقاومت محصولات کشاورزی همچون قارچ دکمهای به تنش خشکی از اهمیت خاصی برخوردار است. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی قابلیت دسترسی آب در خاک پوششی غنی شده با بیوچار و زیر کشت قارچ دکمهای در قالب طرح کاملاً تصادفی با 29 تیمار طی سال 1403 اجرا گردید. بر این اساس، ترکیبات اولیه خاک پوششی از جمله پیت شمال، ورمیکمپوست پیت شمال، ورمیکمپوست کودگاوی و ورمیکمپوست کمپوست برگشتی قارچ تهیه گردید. سپس به ترکیبهای خاک پوششی یاد شده مقادیر 5، 10 و 15 درصد وزنی بیوچار اضافه و تیمارهای مختلف ساخته شد. از هر کرت آزمایشی نمونهبرداری از خاک پوششی توسط استوانه فلزی با قطر و ارتفاع بهترتیب 5/4 و 5 سانتیمتر انجام شد و در نهایت با اندازهگیری منحنی مشخصه رطوبتی خاک، شاخصهای درصد حجمی هوا پس از آبیاری (AIR)، آب سهلالوصول (EAW)، گنجایش آب بافری (WBC)، گنجایش نگهداری آب (WHC) و انرژی انتگرالی آنها محاسبه شد. نتایج نشان داد افزودن بیوچار به خاک پوششی مشکلی را از لحاظ تهویه در خاک ایجاد نکرد و مقدارآب سهل الوصول خاک را در حد بهینه نگهداشت ولی علیرغم افزایش مقدار WBC و WHC در خاک، میزان انرژی انتگرالی بهدلیل افزایش سطح ویژه خاک زیاد شد که برداشت آب از آن سختتر میشود. در مجموع میتوان گفت استفاده از بیوچار تغییر قابل توجهی در قابلیت دسترسی آب خاک نسبت به خاک پوششی تجاری و مرسوم ایجاد نمیکند.