فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیش‌تیمار (پرایمینگ) بذر یکی از روش­های بسیار مؤثر در بهبود فرآیند جوانه­زنی و استقرار گیاهچه در شرایط محیطی تنش­زا است. به‌منظور بررسی اثر پیش‌تیمار بذر بر ویژگی‌های سبز شدن و رشد ریشۀ سه رقم کلزا آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده (اسپلیت پلات) ‌فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. کرت­های اصلی شامل پنج تاریخ­ کاشت با فاصله‌های ده روز و کرت­های فرعی نیز شامل سه رقم کلزا و سطوح پیش‌تیمار بذر شامل پیش‌تیمار با آب، سولفات‌روی و بدون پیش‌تیمار بود. نتایج نشان داد بالاترین سرعت سبز شدن در رقم اُکاپی و پیش‌تیمار با سولفات‌روی بود که توانست به‌طور میانگین در همۀ تاریخ­های کاشت آن را 32 درصد افزایش دهد. بیشترین وزن تر و خشک ریشه در هر سه رقم مربوط به نخستین تاریخ کاشت، 15شهریور بود. تاریخ کاشت 24 مهر توانست با پیش‌تیمار با آببآب (هیدروپرایمینگ) و پیش‌تیمار با سولفات‌روی به ترتیب 7 و 10 درصد در رقم اُکاپی، 18 و 23 درصد در رقم زرفام و 32و 35 درصد در رقم طلائیه نسبت به تیمار بدون پیش‌تیمار بذر آن‌ها سبب افزایش طول ریشه شود. حجم ریشۀ رقم اُکاپی در تاریخ­های 4، 14 و 24 مهر به ترتیب 38، 61 و 71 درصد در تیمار پیش‌تیمار با آب و به ترتیب 51، 67 و 47 درصد با پیش‌تیمار با سولفات‌روی نسبت به تیمار بدون پیش‌تیمار برتری نشان داد. بالاترین سطح ریشه در تاریخ­های 15و 25 شهریور در هر سه رقم تحت پیش‌تیمار با سولفات روی به دست آمد. باوجود کاهش قطر ریشه در اثر تأخیر کاشت ولی پیش‌تیمار بذر به‌خوبی توانست قطر ریشه را نسبت به تیمار بدون پیش‌تیمار بذر در همۀ تاریخ‌های کاشت جبران کند.