تخمین پروفیل سرعت موج برشی با استفاده از وارون‌سازی همزمان امواج میکروترمور و شکست مرزی با استفاده از بهینه‌سازی الگوریتم ژنتیک چند هدفه

نویسندگان

1 Tabriz-Iran

2 استادیار گروه عمران، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایران

3 استادیار دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی سهند تبریز، ایران

doi
10.22059/jesphys.2016.55012
چکیده

مطالعه و مدلسازی ویژگی‌های سرعتی مناطق نزدیک سطح زمین به‌دلیل ارتباط مستقیم آن با تأسیسات شهری واقع برروی آن، از لحاظ ژئوتکنیکی و مهندسی زلزله از اهمیت خاصی برخوردار است. در سال‌های اخیر میکروترمور شکست مرزی (ReMi) برای تخمین منحنی‌های پاشش و در نهایت مدلسازی سرعت موج برشی، به-دلیل هزینه پائین و سرعت بالای برداشت داده‌ها مورد استقبال قرار گرفته است. اما مشکل اساسی در پردازش این داده‌ها وارون‌سازی منحنی پاشش جهت تخمین سرعت امواج برشی است. در مقاله حاضر سعی شده است با پیشنهاد وارون‌سازی همزمان امواج ReMi (امواج ری‌لی) و امواج انکساری (زمان سیر امواج) با روش بهینه‌سازی الگوریتم ژنتیک چند هدفه و استفاده از مفهوم جبهه پارتو تخمینی از ساختار سرعت موج برشی ارائه شود. برنامه الگوریتم مذکور در محیط متلب نوشته شده است. روش پیشنهاد شده در ابتدا به‌وسیله مدل‌های مصنوعی مورد ارزیابی قرار گرفت و در ادامه برای ارزیابی بیشتر روی داده‌های تجربی اعمال شد. بدین منظور یک ایستگاه در جنوب تبریز،‌ که بیشتر در برگیرنده واحدهای سنگی میوسن-پلیوسن و رسوبات آذرآورای هستند، برداشت شد. نتایج به‌دست آمده با استفاده از الگوریتم پیشنهاد شده با روش وارون‌سازی منفرد داده ReMi با استفاده از روش وارون-سازی گروه ذرات مقایسه شد. نتایج وارون‌سازی به‌دست آمده، در مورد مدل‌های مصنوعی و هم داده‌های تجربی بیانگر عملکرد قابل قبول الگوریتم پیشنهاد شده، به‌عنوان یک روش مؤثر در وارون‌سازی همزمان داده‌های ژئوفیزیکی، در مقایسه با سایر روش‌های مرسوم می‌باشد. این الگوریتم یک راهکار مناسب در کاهش عدم یکتایی نتایج وارون‌سازی است.