برآورد عمق و شاخص ساختاری چشمه‏ های مغناطیسی با استفاده از روش‏های تحلیل چندمقیاسی و DEXP

نویسندگان

1 دانشیار، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری، گروه فیزیک زمین، مؤسسۀ ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار دانشگاه اسلامی، واحد امیدیه، دانشکده فنی و مهندسی، گروه مهندسی نفت، امیدیه، ایران

doi
10.22059/jesphys.2016.55097
چکیده

در این مقاله دو روش برمبنای استفاده از میدان مغناطیسی در ارتفاع‏ یا مقیاس‏های مختلف جهت تخمین عمق و شاخص ساختاری چشمه‏های بی‏هنجاری بررسی می‏شوند. در روش اول، موقعیت و شاخص ساختاری چشمه در دو مرحله به طور مستقل از هم تخمین زده می‏شود. عمق چشمه با یک روش هندسی و بر اساس مفهوم مرز‏ها (Ridges) تعیین می‏شود. سپس شاخص ساختاری (structural index) با بهره‏گیری از مفهوم تابع مقیاس‏ده (Scaling function) در روش ScalFun محاسبه می‏شود. چنانچه اثر تداخلی ناهنجاری‏های مجاور شدید باشد از مشتق میدان در تحلیل چند مقیاسی استفاده می‏شود. در روش دوم، برآورد عمق و شاخص ساختاری چشمه با وزن‏دهی میدان چند مقیاسی توسط یک تابع مقیاس‏ده مناسب انجام می‏شود. این تابع مقیاس‏ده وابسته به نوع میدان پتانسیل، ساختار چشمه مولد میدان و ارتفاع (مقیاس) ادامه فراسو است. با استفاده از این میدان وزن داده شده که به اصطلاح تبدیل DEXP میدان نامیده می‏شود می‏توان محل و شاخص ساختاری چشمه را برآورد کرد. به این ترتیب که محل مقادیر بیشینه و کمینه میدان DEXP در صورتی که تابع مقیاس‏ده به درستی انتخاب شود منطبق بر چشمه خواهد بود. در ابتدا هر دو روش با داده‏های مصنوعی تولیدشده توسط چشمه‏های مصنوعی که با نوفه گاوسی آمیخته شده است مطالعه می‏شود. نتایج به‏دست آمده از داده‏های مصنوعی در مقایسه با مقادیر واقعی از دقت مطلوبی برخوردارند. در مرحله بعد، این روش‏ها بر روی یک سری از داده‏ های مغناطیس‏سنجی هوابرد اعمال می‏شود. مقادیر به‏دست آمده برای شاخص ساختاری و موقعیت ساختارهای زمین‏شناسی با یکدیگر همخوانی دارند.