بررسی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی با استفاده از شاخص‌های خشکسالی در حوزه آبخیز قره‌سو

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران

2 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22059/jesphys.2016.54241
چکیده

یکی از مهمترین مشکلاتی که بشر به خصوص در سال‌های اخیر با آن مواجه شده است، بحران آب و وقوع خشکسالی می باشد و به همین دلیل بررسی وضعیت خشکسالی در مدیریت بهینه منابع آب حائز اهمیت خواهد بود. هدف از این تحقیق، مطالعه و بررسی شدت، تداوم و فراوانی خشکسالی های هواشناسی و هیدرولوژیک و همچنین تعیین تأخیر زمانی احتمالی بین وقوع این دو نوع خشکسالی در حوزه آبخیز قره سو، استان کرمانشاه می باشد. برای این منظور، از آمار پنج ایستگاه باران سنجی، پنج ایستگاه هیدرومتری و 20 چاه پیزومتری موجود در حوضه و چهار شاخص خشکسالی RAI، SIAP، SDI و SWI جهت ارزیابی و تحلیل خشکسالی استفاده گردید. در نهایت نقشه های پهنه بندی -خشکسالی در سال 86-87 با روش کریجینگ معمولی در محیط ArcGIS ترسیم شد. نتایج نشان داد شدت خشکسالی از سال 1378 به تدریج افزایش یافته است که شدیدترین خشکسالی طبق مقادیر بدست آمده از هر یک از شاخص های خشکسالی در سال 1386 و طولانی ترین خشکسالی طی سال های 1386 تا 1391رخ داده است. همچنین نتایج نشان داد که در سال های اخیر خشکسالی هیدرولوژیک با یک تأخیر زمانی یک تا دو ساله نسبت به خشکسالی هواشناسی رخ داده است. براساس نتایج خشکسالی هیدرولوژیک جریان های سطحی در طبقه متوسط و خشکسالی هیدرولوژیک منابع آب زیرزمینی در شمال شرقی و جنوب غربی حوضه و تا حدی بخش های مرکزی در طبقه خیلی شدید قرار گرفته است.