فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه میزان سطح مدیریت منابع آب زیرزمینی در هشت آبخوان آبرفتی واقع در استان زنجان توسط یک شاخص فیزیکی مبتنی بر مفاهیم آب موجود (آب قابل دسترس) و عرضه آب (برداشت آب) تحت شرایط تامین نیاز آبی محیط برآورد شده است. سطح مدیریت منابع آب زیرزمینی تحت شرایط "نرمال" و "پایدار" کمی سازی شده و سپس بر اساس مقادیر سطح مدیریت نرمال و پایدار نوع کلاس مدیریتی آبخوان تعیین گردید. مدیریت نرمال وضعیت مدیریت آبخوان را برای شرایطی برآورد می‌کند که حجم آب موجود از خود آبخوان و آبخوان-های مجاور تامین می‌شود اما در مدیریت پایدار، آب موجود تنها از خود آبخوان تامین می‌شود. مقادیر منفی نشان دهنده سوء مدیریت (برداشت بیشتر از آب موجود) و مقادیر مثبت نشان دهنده قابل قبول بودن مدیریت (برداشت کمتر از آب موجود) می‌باشد. نتایج نشان داد که مقدار مدیریت نرمال در آبخوان‌های ماهنشان، طارم، مشمپا، زنجان، سجاس، زرین‌آباد، ابهر و قیدار به‌ترتیب برابر 3، 5/6، 2، 9-، 9/8-، 5/18-، 30- و 14- درصد و مقدار مدیریت پایدار آنها به ترتیب برابر 1/0-، 38/0-، 7/9-، 41-، 7/17-، 68-، 106- و 106- درصد می‌باشد. طبقه‌بندی کلاس مدیریتی آبخوان‌ها نیز نشان دهنده مدیریت پایدار برای آبخوان ماهنشان و شبه پایدار برای آبخوان‌های طارم و مشمپا بود. آبخوان‌های‌ زنجان، سجاس، زرین‌آباد، ابهر و قیدار همگی دارای مدیریت نرمال و پایدار منفی بودند. بنابراین، نوع مدیریت در این آبخوان‌ها از نوع سوء مدیریت می‌باشد. لذا ضروری است تا جهت مدیریت بهتر از منابع آبی، برداشت از آب زیرزمینی از طریق کاهش سطح زیر کشت، افزایش راندمان آبیاری و کشت محصولات با نیاز آبی کمتر صورت پذیرد.