روشهای تربیت عقلانی از نگاه ابنسینا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 دانشیارگروه علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.30497/ap.2024.245943.1670چکیده
انسان بهعنوان موضوع تربیت دارای تعقل و تفکر است و تفکر از ویژگیهای بنیادین و ذاتی انسان و وجه تمایز او از سایر موجودات است. یکی از عوامل مؤثر در تعلیم و تربیت پرورش و تقویت نیروی عقل است؛ بههمیندلیل در اندیشههای اسلامی به تربیت عقلانی جدّاً توجهشدهاست. هدف اصلی پژوهش حاضر تبیین روشهای تربیت عقلانی در اندیشه ابنسینا است. برای دستیابی به این هدف از روش توصیفیـ تحلیلی استفادهشدهاست. جامعة تحقیق شامل آثار ابنسینا است که از میان آنها مطالب مرتبط با مبانی فلسفیـ تربیتی، روشهای تربیت عقلانی بهصورت هدفمند انتخابشدهاند. یافتهها حاکی از آن است که روشهای تربیت عقلانی باید در امتداد اهداف و اصول و مطابق با آنها باشد و مُتِرَبیان را جهت انتخاب راه عقلانی صحیح و غنیسازی مراتب عقل تا رسیدن به هدف غایی تربیت عقلانیـ که همان قُرب الهی استـ هدایتکنند. این روشها شامل پرورش خلاقیت (ایجاد فضای خلاق)، پرورش تعقل ( با بازی و گفتوگوی استدلالی)، گفتوگوی پرسشمحور، مشارکتجویی، مهار طغیانهای نفسانی، شهود عقلی و روش پارسایی بودند که شناسایی و تبیینشدند. بهکارگیری روشهای فوقالذکر میتواند در بسترسازی و هموارکردن تربیت عقلانی در نظام آموزشی مؤثر باشد.
