مقایسه دیدگاه ابن‌سینا و اپیکوریان درخصوص رابطه لذت و سعادت

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه فلسفه، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران .

doi
10.30497/ap.2024.245868.1663
چکیده

مسئله پژوهش در این مقاله تبیین جایگاه لذت و سعادت و نسبت آن‌ها نزد ابن‌سینا و اپیکور و بررسی تطبیقی مفاهیم مذکور در سنت فکری دو متفکر است. در پی‌گیری این مقصود برمبنای روش توصیفی‌ـ تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌‌ای، با محوریت لذت برتر و تعبیر کلیدیِ «درمان چهاربخشی»، رهیافت اپیکوریان به لذت و سعادت تبیین‌شده و ابعاد گوناگون لذت‌گرایی و اصالت حس نزد آن‌ها تشریح‌شده‌است. درواقع اپیکوریان اهداف اصلی نظریه‌ی اخلاقی را توصیف ماهیت سعادت و ترسیم روش‌هایی می‌دانند که شخص از طریق آن‌ها به سعادت دست‌می‌یابد. همچنین لذت برتر و انواع سعادت در سنت سینوی باتکیه‌بر فرجام‌گرایی ابن‌سینا و تمرکز بر مفهوم ادراک، تشریح‌شده‌است. ابن‌سینا بحث سعادت را با مقوله‌ی انواع لذت گره‌زده‌است. درنهایت ازآنجایی‌که اپیکور و ابن‌سینا برمبنای جهان‌‌بینی متفاوت، مفهوم منحصربه‌فرد خود را از لذت و سعادت ارائه‌داده‌اند، تحلیل تطبیقی برمبنای فضیلت‌محوری، ادراک و... صورت‌بندی شده‌است؛ چرا که یکی از جنبه‌های مهم فلسفه‌ی اپیکور و ابن‌سینا، نقش محوری اخلاق و فضیلت در جست‌وجوی سعادت بوده‌است. نوشتار حاضر برمبنای نکات مذکور، مقایسه دیدگاه اپیکوریان و ابن‌سینا را دنبال‌کرده‌است.