فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحقیق دربارة شاعری که از زندگی او اطّلاع درستی در دست نیست، کار آسانی به‌نظر نمی‌رسد به‌ویژه آنکه در میان اندک‌شمار پژوهشهایی که انجام گرفته، تفاوت و گاه تناقضهایی در آراءِ پژوهشگران یافت می‌شود که دامنة زندگی او را از سامانیان تا غزنویان و تمایلات دینی او را از مدح خلفای عبّاسی تا ائمّة معصومین گسترانیده‌اند‌. ظاهراً پژوهشگرانی چون براون، اته، ریپکا، میرزایف، نفیسی، اقبال آشتیانی، صفا، ریاحی، درخشان و دیگران که دربارة کسایی به تحقیق پرداخته‌اند، همگی تحت تأثیر عوفی در لباب‌الالباب و خوانش نادرست بیت اوّل قصیدة لامیّه بوده و همزمانی او و رودکی را نپذیرفته‌اند امّا اگر زندگی کسایی را با تلقّی جدید از این بیت تفسیر کنیم، بسیاری از تضادهای زندگی او رنگ می‌بازد. همزمانی رودکی و کسایی، مدح عتبی توسّط کسایی، سروده‌شدن قصیدة منقبت بعد از پنجاه‌سالگی شاعر، عدم ملاقات کسایی و محمود غزنوی، رنگ‌باختن مراسلة شعری ناصرخسرو و کسایی، و شاید انتساب قصیده‌ای به کسایی که به اقتفای قصیدة معروف رودکی سروده شده؛ از جمله دستاوردهایی است که این قرائت از شعر کسایی به‌دست می‌دهد. جایگاه کسایی مروزی و پیشگامی او در ادبیّات پارسی و ابهامات و تناقضاتی که در زندگی او دیده می‌شود، اهمیّت و ضرورت این تحقیـق را مشخص می‌کند که نویسنده در پی آن است تا با برجسته کردن ابهاماتی دربارة زندگی و شعر کسایی و با استناد به برخی شخصیّت‌های تاریخی و اشعار او و معاصرانش، نتایج تازه‌ای در این باره به‌دست دهد.