بررسی تأثیر تنش کمبود آب بر ویژگی‌های رویشی و عملکرد ژنوتیپ‏های مختلف پنبه

نویسندگان

1 کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان (شاهرود)- ایستگاه گرمسار، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرمسار، ایران

2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران (کرج)، ایران

3 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ورامین، ایران

4 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران (کرج)، ایران

5 استادیار پژوهش موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

doi
10.22059/ijfcs.2016.63587
چکیده

در سال زراعی 94-1393 به‌منظور بررسی تأثیر تنش کمبود آب بر ویژگی‌های رویشی و عملکرد پنبه، آزمایشی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرمسار انجام شد. سی ژنوتیپ پنبه در شرایط گلخانه و در یک آزمایش کرت‎های خردشده در قالب طرح بلوک‏ کامل تصادفی با سه تکرار، ارزیابی اولیه شد. پس‌ازآن، عملکرد پنج ژنوتیپ شامل K8801, K8802 آونگارد، ورامین، خرداد و بومی قوزة قرمز قم در شرایط مزرعه و در سطوح مختلف تنش کمبود آب بررسی شد. بررسی صحرایی به‌صورت کرت‏های خردشده در قالب طرح بلوک‏ کامل تصادفی بود که کرت‏های اصلی به سه سطح تنش (شاهد، متوسط و شدید) و کرت‏های فرعی به ژنوتیپ‏های پنبه اختصاص داده شدند. نتایج نشان داد، در شرایط گلخانه ویژگی‏های رویشی رقم‌های تحت تأثیر تنش کمبود آب قرار گرفتند. در آزمایش صحرایی و در شرایط تنش کمبود آب، رقم‌ها و ژنوتیپ‏های مختلف از نظر ویژگی‌های رویشی، عملکرد و اجزای عملکرد تفاوت معنی‌دار آماری داشتند. درمجموع، صفات زیست‏تودة ریشه و شاخساره، شمار انشعاب ریشه، قطر طوقه و میزان سبزینگی همبستگی مثبت و معنی‎دار با عملکرد در مزرعه داشتند. به‌طورکلی مقایسة ژنوتیپ‌های موردبررسی در این پژوهش نشان داد که ژنوتیپ k8801 از نظر تولید عملکرد در شرایط تنش کمبود آب، بیشترین میزان این صفت را داشت و به‌عنوان ژنوتیپ برتر در این منطقه معرفی شد.