تأثیر تیمارهای کودی بر عملکرد، اجزای عملکرد و القاء تحمل به بیماری اسکب گندم

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، پردیس علوم، دانشگاه یزد

2 دانشیار، گروه خاکشناسی، دانشکدة آب و خاک، دانشگاه زابل

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه خاکشناسی، دانشکدة آب و خاک، دانشگاه زابل

4 استادیار، گروه زراعت دانشکدة کشاورزی، دانشگاه زابل

doi
10.22059/ijfcs.2016.63590
چکیده

بیماری فوزاریوز سنبلة گندم که توسط قارچ Fusarium graminearum ایجاد می‌شود یکی از بیماری‌های بسیار زیانبار گندم است که افزون بر کاهش کمیت و کیفیت محصول، قادر به تولید زهرابه‌های خطرناک سرطان‌زا در انسان و دام می‌شود. در این تحقیق تأثیر تیمارهای کودی مختلف (ورمی‌کمپوست، کود شیمیایی و قارچ‌ریشه یا میکوریز) بر عملکرد و بیان چند ژن دخیل در ایجاد مقاومت به بیماری بررسی شد. بدین منظور از گندم رقم فلات در قالب طرح کامل تصادفی با چهار تکرار در گلخانه استفاده شد. تجزیة واریانس داده‌ها نشان داد که، تأثیر تیمارهای مختلف کودی بر صفات وزن صددانه، ارتفاع بوته، وزن تک بوته، عملکرد دانه، وزن زیست‌توده و شاخص برداشت در سطح احتمال 1درصد معنی‌دار بود. تجزیة نتایج به‌دست‌آمده از بیان ژن‌های مؤثر در مقاومت نشان داد که ژن‌های بتا گلوکوناز و اکسالات اکسیداز در همة تیمارهای کودی نسبت به شاهد افزایش و بالاترین افزایش در تیمار مخلوط کود شیمیایی و ورمی‌کمپوست مشاهده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که کاربرد مخلوط کودهای زیستی و شیمیایی می‌تواند باعث القاء مقاومت اکتسابی ساختارمند (سیستمیک) در گیاهان بیمار شود.