جداسازی و شناسایی باکتری‌های محرک رشد از ریشه‌گاه آویشن دنایی و بررسی توانایی آن‌ها در بهبود جوانه‌زنی بذر

نویسندگان

1 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

3 دانش‌آموختۀ دکتری زراعت، گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

4 استادیار پژوهشکدۀ گیاهان و مواد اولیۀ دارویی، دانشگاه شهید بهشتی

5 استادیار گروه خاکشناسی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

doi
10.22059/ijfcs.2016.63589
چکیده

آویشن دنایی (Thymus daenensis subsp. Daenensis) گیاه دارویی بومی ایران بوده و ازنظر فنول‌های مونوترپن ]به‌ویژه تیمول (thymol) و کارواکرول (carvacrol)[ غنی است. هدف از این تحقیق جداسازی و شناسایی ریزوباکتری‌های بهبوددهندۀ رشد گیاه (PGPRs) از ریشه‌گاه (ریزوسفر) آویشن دنایی است. غربالگری سویه‌های PGPR با استفاده از آزمون‌های فیزیولوژیکی مانند توانایی تولید اکسین، توانایی تولید ترکیبات آهن‌بر (سیدروفور) و حل‌کنندگی فسفات و همچنین آزمون‌های جوانه‌زنی و قوۀ نامیِۀ بذر آویشن دنایی انجام شد. 21 جدایۀ باکتری از نمونۀ ریشه‌گاه آویشن دنایی که از رویشگاه طبیعی گردآوری شده بودند، جداسازی شد و تأثیر تلقیح آن‌ها روی ویژگی‌های جوانه‌زنی آویشن دنایی در یک تحقیق آزمایشگاهی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار بررسی شد. چهار جدایه به‌عنوان جدایه‌های PGPRشناسایی شدند. جدایه‌های TDE3،  TDE16 و TDE20 توانایی تولید IAA، ترکیبات سیدروفور و حل‌کنندگی فسفات نامحلول را داشتند. جدایۀ TDE4 (Achromobacter spiritinus) تنها جدایه‌ای بود که سرعت جوانه‌زنی و شاخص بنیة (ویگور) بذر را به‌طور معنی‌دار افزایش داد. چهار جدایۀ یادشده این قابلیت (پتانسیل) را دارند تا به‌عنوان بهبوددهندۀ رشد گیاه (PGPR)، در کشت آویشن دنایی استفاده شوند.