استراتژیهای سازگاری کشاورزان با تغییر اقلیم و اثرات آن بر تولید خرما در جنوبشرق ایران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22034/iwrj.2024.14567.2564چکیده
فقدان ظرفیتهای انطباقی برای تغییرات اقلیمی، کشاورزان فقیر را از تنوع بخشیدن به تولیدات کشاورزی باز میدارد. استراتژیهای سازگاری با تغییرات اقلیمی میتواند خطر تولید مربوط به شوکهای اقلیمی پیشبینی نشده را کاهش و امنیت غذایی، درآمد و معیشت کشاورزان را افزایش دهد. این مقاله به بررسی ظرفیتهای سازگاری کشاورزان خرما برای سازگاری با استراتژیهای تغییرات اقلیمی در جهت کاهش خطر تولید میپردازد. در این مطالعه 300 نمونه خرد مقیاس سطح مزرعه از کشاورزان خرما در بخش جنوبشرق ایران جمع آوری شده است. این نظرسنجی در دورههای بین مرداد و شهریور 1401 انجام شده است. ظرفیت سازگاری کشاورزان خرماکار با طبقهبندی کشاورزان بهعنوان سازگارکنندههای سطح بالا، متوسط و پایین با استراتژیهای سازگاری با تغییرات اقلیمی بهصورت کمی برآورد شده است. در این مطالعه، از تابع تولید کاب- داگلاس برای اندازهگیری اثرات ظرفیتهای سازگاری کشاورزان بر تولید خرما استفاده شده است. نتایج بهدست آمده بیانگر سطح متوسط سازگاری کشاورزان از نظر استراتژیهای سازگاری با تغییر اقلیم و درجه ظرفیت سازگاری بوده است. کشاورزان با استراتژی-های عملیات به باغی (خاکورزی، گردهافشانی و مدیریت خوشه)، استفاده از کودهای شیمیایی و آلی، کنترل آفات و شیوههای هرس و نگهداری نسبت به سایر اقدامات از جمله کاشت انواع ارقام مقاوم به خشکی و شوری، بهبود شیوههای آبیاری و غیره، سازگاری بالاتری دارند. مقدار تولید محصول، تابعی از نیروی کار، اندازه زمین کشاورزی، مصرف نهادههای کشاورزی و ظرفیت-های متفاوت سازگاری کشاورزان میباشد. این مطالعه توصیه میکند که کشاورزان بایستی به طور قابل توجهی خود را با استراتژیهای سازگاری با تغییرات اقلیمی برای کاهش تولید خرما سازگار کنند. در نتیجه، کشاورزان خرما بایستی خدمات ترویجی بهتری را دریافت و رویه کشاورزی فعلی را برای دستیابی به وضعیت سازگاری بالاتر تغییر دهند.