شناسایی QTLهای کنترلکنندة عملکرد و اجزای عملکرد در آفتابگردان در شرایط تنش شوری
نویسندگان
1 استاد پژوهشکدة زیستفناوری دانشگاه ارومیه
2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه
3 استادیار، گروه علوم خاک، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ارومیه
4 دانشآموختة کارشناسی ارشد اصلاح نباتات، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ارومیه
5 استاد، گروه اصلاح و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه ارومیه
doi
10.22059/ijfcs.2016.63591چکیده
تنش شوری ازجمله مهمترین تنشهای غیرزندة تهدیدکنندة گیاهان است. بهمنظور بررسی تأثیر تنش شوری بر صفات عملکرد و اجزای عملکرد آفتابگردان و تجزیة ژنتیکی این صفات در رابطه باتحمل به شوری، آزمایشی بهصورت فاکتوریل بر پایة طرح کامل تصادفی با سه تکرار در گلدان و در فضای باز انجام گرفت. عاملهای موردبررسی در این آزمایش شامل سطوح مختلف تنش شوری (عادی یا نرمال و تنش ناشی از 6 دسیزیمنسبرمتر) و رگه (لاین)های خویشآمیختة نوترکیب آفتابگردان (102 رگة حاصل از تلاقی بین دورگه RHA266 و PAC2 به همراه والدین) بودند. نتایج نشان داد که اثر تنش شوری بر همة صفات موردبررسی بهجز صفات طول دم برگ، عرض برگ، طول برگ، قطر طبق و وزن صددانه معنیدار است. تأثیر ژنوتیپ بر همة صفات موردبررسی معنیدار بود. تجزیة ژنتیکی صفات اندازهگیریشده با استفاده از نقشة پیوستگی تهیهشدهبا 221 نشانگر مولکولی (SNP11SSR/210) با میانگین فاصلة 44/7 سانتیمورگان بین نشانگرها به روش مکانیابی فاصلهای مرکب (CIM)انجام گرفت. برای صفات موردبررسی درمجموع ۳۱ QTL شناسایی شد که 14 QTL مربوط به شرایط عادی و 17 QTL مربوط به شرایط تنش شوری بود. بیشترین مقدار R2 (درصد تغییرات فنوتیپی توجیهشده) (7/39درصد) مربوط به QTLشناساییشده برای صفت شمار روز تا گلدهی در شرایط تنش شوری بود.چندی ازQTLهای شناساییشده برای صفات مختلف هم جایگاه بودند. استفاده از QTLهای هممکان موجب افزایش کارایی انتخاب به کمک نشانگر و پیشبرد برنامههای بهنژادی گیاهی میشود.
