اضطراب در حکمت سینوی و روانشناسی معاصر
نویسندگان
1 استادیار گروه فلسفه و حکمت دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
10.30497/ap.2023.245102.1641چکیده
اختلالات اضطرابی عمدهترین اختلالات روانی دوران معاصر نامیده شده و شایعترین اختلال روانپزشکی در میان کودکان نیز به شمار میرود. هدف از این پژوهش، بررسی اضطراب در روانشناسی معاصر و حکمت سینوی و کشف مواضع وفاق میان آنها است. پرسش اصلی نوشتار حاضر آن است که اضطراب از دیدگاه ابنسینا با روانشناسی معاصر چه وجوه مشترکی دارد. بهمنظور پاسخگویی به این پرسش از روش تطبیقی با رویآورد علمی استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان داد که اضطراب ازجهت مفهومی، در هردو مکتب، در سه مؤلفه احتمالیبودن موضوع اضطراب، وقوعش اغلب در آینده و نیز آسیبزایی و رنجآوری آن مشترک است. در انواعِ اضطراب، همچنانکه روانشناسی آن را از حیث منبع به بهنجار و نابهنجار تقسیم میکند، در حکمت نیز میتوان بر این تقسیم صحه گذاشت. از جهت آثار و نشانههای اضطراب نیز، دو دسته پیامدهای جسمانی و غیرجسمانی را میتوان از اشتراکات دو مکتب در نظر گرفت. ضعف نفس، در کنار تقویت قوة تخیل، برخی از نشانههای غیرجسمانی این اختلال در حکمت بوعلی است. در روانشناسی نیز احساس گناه و ضعف تمرکز و احساس تنهایی و درماندگی، برخی از نشانههای غیرجسمانی اضطراب مرضی است.
