فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دامنۀ طیف تغییرات مغناطیسی، گسترۀ زمانی وسیعی از کسری از ثانیه تا بیش از 30 میلیون سال را شامل می‌شود. این تغییرات به‌طورکلی به دو دستۀ تغییرات درازمدت و تغییرات زودگذر تقسیم می‌شوند. علت تغییرات درازمدت، درونی و علت تغییرات زودگذر، بیرونی است. میدان‌های متغیر مربوط به چشمه‌های بیرونی مثل تغییرات روزانه یا توفان‌های مغناطیسی، سبب ایجاد جریان‌های القایی درون زمین می‌شوند که میدان حاصل از این جریان‌ها در میدان مغناطیسی قابل مشاهده روی سطح زمین سهیم هستند. این موضوع القای ژئومغناطیسی نامیده می‌شود. عمق نفوذ امواج الکترومغناطیسی القاشده به درون زمین، به طول‌موج منبع میدان و رسانایی ناحیه‌ای که موج از آن عبور می‌کند، بستگی دارد. تغییرات میدان sq نوعی از تغییرات زودگذر است که در ثبت‌های روزانۀ رصدخانه‌های مغناطیسی قابل‌مشاهده است. میدان sq دارای چهار دورۀ تناوب غالب 6، 8، 12 و 24 ساعته است. در این مقاله با استفاده از تحلیل فوریه و تحلیل هماهنگ کروی میدان sq، ضرایب گاوس مربوط به منشأهای داخلی و خارجی میدان محاسبه شده و با استفاده از مدل اشموکر (1970) رسانایی الکتریکی زمین برحسب عمق برای سال 2009 میلادی که سالی استثنایی به‌‌لحاظ آرام‌بودن از نظر فعالیت‌های مغناطیسی است و نتایج حاصل از داده‌های آن قابل‌اعتمادترند، به دست آمده است. یافته‌های ما با نتایج تحلیل داده‌های مربوط به سال‌های آرام خورشیدی قبل، انطباق دارد و نشان می‌دهد که رسانایی الکتریکی در اعماق بین 150 تا 530 کیلومتری به‌صورت نمایی با عمق تغییر می‌کند.