بررسی توارث نمرۀ تحمل به تنش خشکی در گندم نان (Triticum aestivum L.)

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، بخش زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 استادیار بخش زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22059/ijfcs.2015.56819
چکیده

    برای افزایش تحمل به خشکی در گندم نان طراحی یک برنامة صحیح به‌نژادی با توجه به چگونگی توارث و عمل ژن‌های مرتبط با این صفت لازم است. در این آزمایش نه رقم گندم نان به همراه نتاج 2F به‌دست‌آمده از آنها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو شرایط عادی (نرمال) و تنش خشکی ارزیابی شدند. شاخص‌های حساسیت/تحمل تنش برای ژنوتیپ‌های مورد بررسی، محاسبه شدند و نمرة تحمل به تنش (STS) با استفاده از مقادیر این شاخص‌ها محاسبه و چگونگی توارث سطح تحمل به خشکی از لحاظ شاخص‌های STI، DRI و STS با استفاده از طرح نیمه‌دی‌آلل ارزیابی شد. نسبت بیکر پایین محاسبه‌شده برای هر سه شاخص نشان داد که در کنترل ژنتیکی میزان تحمل به خشکی نقش آثار غیرافزایشی نسبت به آثار افزایشی بیشتر بوده‌ است. وراثت‌پذیری عمومی برای این شاخص‌ها بالا و وراثت‌پذیری خصوصی پایین بود. با توجه به این نتایج، گزینش برای افزایش تحمل به خشکی بایستی پس از رسیدن به خلوص انجام شود و روش‌هایی همچون بالک، بالک تک‌بذر و دابل‌هاپلوئید برای به‌نژادی با هدف افزایش تحمل به خشکی در این جمعیت قابل توصیه هستند.