بیان موقت عاملهای رونویسی دو خانوادة WRKY و MYB و دو آنزیم DBR2 و OPR3 در دو کموتایپ Artemisia annua (آنامد و وحشی ایرانی) بهمنظور افزایش تولید پیشمادة آرتمیزینین
نویسندگان
1 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
2 استادیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
3 گروه بیوشیمی گیاهی دانشگاه لینیوس سوئد
4 گروه بیوشیمی گیاهی دانشگاه لینیوس سوئد
5 دانشجوی سابق دکتری، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج و استادیار، گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
6 استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج
7 عضو هیأت علمی گروه بیوشیمی گیاهی دانشگاه لینیوس سوئد
doi
10.22059/ijfcs.2015.55839چکیده
بیان موقت در بافت برگ با ناقلهای دوتایی روش سریعی برای تولید پروتئین در گیاهان است. عاملهای رونویسی باعث تغییر بیان همزمان چند ژن میشوند. به همین دلیل میتوان از آنها برای اصلاح صفات کمی مانند سوختوسازگر (متابولیت)های ثانویه که با چند ژن کنترل میشوند، استفاده کرد. گیاه Artemisia annua گیاهی یکساله، بومی آسیا و به احتمال بسیار زیاد چین است و یکی از مهمترین سوختوسازگرهای دارویی یعنی ترکیب سسکوییترپن آرتمیزینین را که دارای خواص ضدمالاریایی و ضدسرطانی بالایی است تولید میکند. برای بررسی میزان تأثیر عاملهای رونویسی مختلف مورد بررسی (سه عامل رونویسی متعلق به خانوادة WRKY و دو عامل رونویسی متعلق به خانوادة MYB) و آنزیمهای DBR2 و OPR3 روی میزان بیان ژنهای مسیر زیستساخت (بیوسنتز) آرتمیزینین و تولید سوختوسازگرهای حدواسط، از روش بیان موقت با اعمال نفوذپذیری تدریجی آگروباکتریوم (آگرواینفیلتریشن) استفاده شد. ژنهای مختلف مورد بررسی از برگ گیاه A. annua استخراج و در آغاز در ناقل pJET1.2 همسانه (کلون) و آنگاه در حامل بیانی ویروسی pEAQ-HT همسانهسازیشده و در برگهای دو کموتایپ (chemotype) وحشی ایران و آنامد (anamed) بهصورت موقت بیان شدند. نتایج تجزیة سوختوسازگرهای مسیر زیستساخت آرتمیزینین با استفاده از دستگاه GC-MS نشان داد که عاملهای رونویسی مورد بررسی نقش مهمی در تولید دو سوختوسازگر AA و DHAA در گیاهان آگرواینفیلترهشده نسبت به کنترل داشتند. این نتایج نشان میدهد که عاملهای رونویسی بالا قادر به تنظیم رونویسی ژنهای دخیل در زیستساخت آرتمیزینین هستند.