فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: قنات یک میراث فرهنگی جهانی است که منشأ آن از ایران بوده و نماد درایت مردم این سرزمین در سازگاری با محیط زیست کم‌آب است. انتظار می‌رود که دانش‌آموزان با تحصیل در مدارس، شناخت کاملی از کارکردهای این فناوری در ساحت‌های شش‌گانه سند ‌تحول در آموزش و پرورش کسب نموده باشند؛ اما این انتظار برآورده نشده است. در این بین، گروهی از دانش‌آموزان شهر کهریزسنگ با حضور داوطلبانه در کنار همشهریانشان، جهت احیای قنات تاریخی محل زندگی‌ خود کوشش نموده‌اند. از آنجایی که طبق نظریه‌ی یادگیری اجتماعی باندورا، مشارکت دانش‌آموزان در این فرآیند می‌تواند به مشاهده، تقلید، مدل‌سازی و کسب دانش‌جدید منجر شده باشد، به  مطالعه تجربه‌زیسته آن‌ها در زمینه قنات پرداخته شد. روش و داده: جهت انجام این پژوهش از روش پدیدارشناسی استفاده شده ‌است. جامعه پژوهش شامل دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر کهریزسنگ مشارکت‌کننده در فرایند احیای قنات بوده که تا رسیدن به مرحله اشباع نظری، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته‌ای با 16 نفر از آن‌ها صورت گرفته‌ است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از روش تحلیل مضمون در قالب سه ‌نوع کدگذاری ‌باز، محوری و انتخابی استفاده شده است. یافته‌ها: دانش‌آموزان به دلیل قرار گرفتن در بطن موضوع احیای قنات، دانش‌ها، تجربه‌ها و نگرش‌های مفید فراوانی کسب کرده‌اند که از آن‌ها بیش از 70 کد باز استخراج شده و در قالب 23 کد محوری و 10 کد انتخابی سازمان‌دهی شده است. نتیجه‌گیری: کدهای به دست آمده قابل تطبیق بر ساحت‌های 6 گانه تعریف شده در سند‌ تحول آموزش و پرورش بوده و می‌توان نتیجه گرفت که مشارکت دانش‌آموزان در فرآیند احیای قنات باعث آموزش مکملی شده که بسیاری از ضعف‌های آموزشی موجود در برنامه درسی رسمی را جبران کرده است. نوآوری، کاربرد نتایج: پیشنهاد می‌شود که با سوق دادن دانش‌آموزان به سمت مشارکت در فعالیت‌های جاری محلی غیررسمی، زمینه‌ی کسب دانش‌ها، تجربه‌ها و نگرش‌های جدید برای آن‌ها فراهم گردد و به این وسیله، نقائص موجود در فرآیند آموزش مدرسه‌ای رفع گردیده و اهداف مطلوب تعریف شده در سند تحول آموزش و پرورش تحقق یابد.