چالش‌های زیست‌پذیری شهری در دوران همه‌گیری کووید-۱۹: مطالعه موردی کوی گلستان، شهر گلستان، استان تهران

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی و برنامه‌ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/jargs.2024.454293.1106
چکیده

هدف: مطالعه حاضر درصدد آن است ضمن ارزیابی وضعیت زیست­پذیری محدوده مورد مطالعه، ابعاد و شاخص­های این رویکرد را که با شیوع همه­گیری کووید-۱۹ دچار چالش شده و عملکرد نامطلوبی را از خود ارائه نموده­اند، شناسایی نماید. روش و داده: این مطالعه از حیث هدف، کاربردی و از نظر الگوی استدلالی، توصیفی - تحلیلی است. برای گردآوری اطلاعات، به‌ صورت تلفیقی از روش­های اسنادی - پیمایشی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش، ساکنین محله کوی گلستان است که با اتکا بر روش کوکران و در نظر گرفتن ضریب خطای ۰۷/۰، تعداد ۲۰۰ نفر به­ عنوان حجم نمونه انتخاب شد و با مراجعه میدانی، یک پرسش­نامه سه‌بخشی، متشکل از اطلاعات جمعیت­شناسی، ارزیابی متغیرهای پژوهش بر اساس طیف لیکرت و سؤالات زمینه­ای نیمه‌ساختاریافته، در میان آن­ها با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی ساده توزیع شد. پس از تکمیل پرسش­نامه، داده­ها با استفاده از نرم­افزار Excel برای ورود به نرم­افزارهای SPSS و Smart-PLS آماده شدند. در این پژوهش، مدل­سازی معادلات ساختاری به­عنوان رویکرد اصلی پژوهش در تجزیه ‌و تحلیل‌های آماری مورد استفاده قرار گرفته است. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که با شیوع همه­گیری کووید-۱۹، ابعاد بهداشت و درمان و زیست­محیطی بیشتر از سایر ابعاد، آسیب­پذیر بوده و عملکرد نامطلوبی را از خود ارائه کرده­اند. همچنین شاخص­های مرتبط با ابعاد حمل­ونقل، زیست­محیطی و دسترسی به مراکز بهداشتی - درمانی، به طور قابل‌ توجهی تحت‌ تأثیر بیماری قرار داشته و بر زیست­پذیری منطقه تأثیر منفی گذاشته­اند. به ‌صورت کلی، وضعیت زیست­پذیری کوی گلستان در دوران همه­گیری کووید-۱۹ نامطلوب ارزیابی شد. نتیجه‌گیری: این مطالعه ضمن آن که وضعیت زیست­پذیری محدوده مورد مطالعه را وضعیت نامطلوبی ارزیابی نمود، بر اهمیت اولویت‌بندی دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی، کیفیت محیطی و سیستم‌های حمل‌ونقل انعطاف‌پذیر در افزایش زیست­پذیری شهری در مواجهه با همه‌گیری‌ها تأکید می‌کند. نوآوری، کاربرد نتایج: از مهم‌ترین جنبه‌‌های نوآورانه و کاربردی تحقیق می‌توان به ارزیابی جامع ابعاد و شاخص­های زیست­پذیری شهری در طول همه­گیری کووید-۱۹ اشاره کرد.