بررسی تأثیر تشدید بیان ژن توکوفرول سیکلاز در تحمل به تنش خشکی در توتون (Nicotiana tabacum)

نویسندگان

1 استادیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

3 دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22059/ijfcs.2015.55845
چکیده

تنش‌های محیطی دامنة گسترده‌ای از پاسخ‌های گیاهی مانند تغییر در بیان ژن تا تغییرپذیری‌ها در سوخت‌وساز (متابولیسم) درون‌یاخته‌ای و رشد را راه‌اندازی می‌کنند. واکنش‌های گیاهی مختلفی برای رویارویی با اثرگذاری‌های زیانبار بالقوة ایجادشده توسط نور، خشکی، شوری، عفونت ناشی از بیمارگر و تنش‌های دیگر وجود دارد. آلفا توکوفرول[1] ترکیب عمدة ویتامین E است که در کلروپلاست برگ یافت می‌شود. این ضداکسنده (آنتی‌اکسیدان)، گونه‌های فعال اکسیژن مشتق‌شده از نورساخت (فتوسنتز) را غیرفعال کرده و از انتشار پراکسیداسیون چربی (لیپید) توسط پاکسازی رادیکال‌های پروکسیل چربی در غشاهای تیلاکوئید جلوگیری می‌کند. در این تحقیق گیاهان توتون دارای سازة ژنی pBin:At.TC  که در آنها ژن توکوفرول سیکلاز (یکی از ژن‌های کلیدی مسیر ساخت ویتامین  E که تبدیل 2 و 3-دی متیل-5-فیتیل-1 و 4-بنزوکوئینون را به گاما – توکوفرول[2] کاتالیز می‌کند) تشدید بیان یافته بود، استفاده شدند. به منظور بررسی اثر ژن منتقل‌شدۀ گیاهان تراریخت (تراژن) حاصل تحت تنش خشکی قرار گرفتند و ویژگی‌های فیزیولوژیک مانند محتوای سبزینه (کلروفیل)ها و کاروتنوئید، محتوای آمینواسید پرولین، میزان نفوذپذیری نسبی غشا و محتوای آب نسبی گیاه در گیاهان تراریخت و شاهد بررسی و تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد که گیاهان تراریخت محتوای سبزینه، پرولین و آب نسبی بالاتر و همچنین میزان نشت یونی کمتری در سطوح تنشی 40 و 60 درصد در مقایسه با گیاهان شاهد داشتند. به‌طورکلی تشدید بیان ژن توکوفرول سیکلاز در گیاه توتون به‌احتمال موجب افزایش مقاومت آن در شرایط تنش خشکی می‌شود. [1] . α-tocopherol [2] . 2,3-dimethyl-5-phytyl-1,4-benzoquinone (DMPBQ)