بررسی ارتباط شاخص‌های تحمل به تنش شوری با چند صفت فیزیولوژیکی در گندم نان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اصلاح نباتات، دانشکدة کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی کرمان

3 دانشیار گروه اصلاح نباتات، دانشکدة کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22059/ijfcs.2015.55846
چکیده

افزایش میزان سدیم و کاهش میزان پتاسیم در اندام‌های گیاه و در نتیجه بهم خوردن تعادل یونی و سرانجام کاهش عملکرد گیاه از اثرگذاری‌های زیانبار شوری رشد و نمو گیاه است. این آزمایش به منظور بررسی تأثیر شوری بر 41 رقم گندم نان (Triticum aestivum L.) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دو شرایط آبیاری با آب کم شور و آب شور، به ترتیب 63/0و 8/11 دسی‌زیمنس بر متر در مرکز تحقیقات کشاورزی کرمان اجرا شد. نتایج نشان داد که بین عملکرد، میزان سدیم، پتاسیم، نسبت آنها و حجم نسبی آب در برگ پرچم ارقام گندم در دو محیط تفاوت معنی‌دار وجود داشت. شاخص‌های میانگین عملکرد، میانگین هندسی عملکرد، میانگین همساز (هارمونیک) و تحمل به تنش محاسبه‌شده بر پایة عملکرد ارقام در دو محیط و باK+  وK+/Na+ در محیط شور همبستگی مثبت و معنی‌دار داشتند. ارقام گزینش‌شده بر پایة این شاخص‌ها دارای عملکرد بالا در هر دو محیط و کمترین میزان کاهش نسبت پتاسیم به سدیم و حجم نسبی آب برگ پرچم بودند. بنابراین بسته به مرحلة رشد گیاه می‌توان از هر کدام از این شاخص‌ها، شاخص‌های تحمل به تنش محاسبه‌شده بر پایة عملکرد و یا میزان سدیم، پتاسیم، نسبت آنها و حجم نسبی آب برگ پرچم، برای گزینش ارقام متحمل به شوری استفاده کرد.