تجزیة QTL برای برخی از مشخصه‌های جوانه‌زنی در رگه‌های خالص نوترکیب آفتابگردان در تنش شوری

نویسندگان

1 استادیار، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

2 کارشناس ارشد بیوتکنولوژی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

3 کارشناس ارشد بیوتکنولوژی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

4 کارشناس ارشد بیوتکنولوژی، دانشکدة کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات

doi
10.22059/ijfcs.2015.55848
چکیده

به منظور بررسی تغییرپذیری‌های ژنتیکی، شناسایی و مکان‌یابی ژن‌های کنترل‌کنندة صفات کمی  (QTL)مشخصه (پارامتر)های جوانه‌زنی بذر تحت تنش شوری در گیاه آفتابگردان، آزمایشی شامل هشتاد ژن‌نمون (ژنوتیپ) از یک جامعة خویش‌آمیختة (اینبرد) نوترکیب (RIL) آفتابگردان، ناشی از تلاقی دو رگه یا لاین (PAC2 x RHA266) در یک طرح فاکتوریل در دو شرایط کنترل و تنش شوری در سه تکرار و در شرایط آزمایشگاهی کنترل‌شده در مجتمع آزمایشگاهی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران اجرا شد. صفات مورد بررسی شامل زمان لازم برای آغاز جوانه‌زنی بذرها، زمان 50 درصد جوانه‌زنی، زمان بیشترین جوانه‌زنی  و درصد جوانه‌زنی بودند. نتایج گویای معنی‌دار بودن تنش شوری و تأثیر ژن‌نمون‌ها در همة صفات اندازه‌گیری‌شده بود. اگرچه تنش شوری تأثیر منفی روی جوانه‌زنی نشان داد، اما معنی‌دار بودن تأثیر ژن‌نمون در تنش نشان‌دهندة رفتار متفاوت ژن‌نمون­ها در پاسخگویی به تنش شوری بود. در این تحقیق، QTLهای "1.T50%G.16.1" و "2.T50%G.17.1" کنترل‌کنندة زمان 50 درصد جوانه‌زنی بذر در شرایط کنترل و تنش شوری، به عنوان QTLهای بزرگ‌تأثیر معرفی شدند. همچنین QTLهای (2.TSG.16.1) و (1.TSG.16.1) کنترل‌کنندة زمان آغاز جوانه‌زنی بذر وQTL های (2.PSG.12.1)، (1.PSG.12.1)، (2.PSG.12.3) و (1.PSG.12.2) کنترل‌کنندة درصد جوانه‌زنی بذر به عنوان QTLهای ساختاری معرفی شدند. از مکان‌های کروموزومی و نشانگر (مارکر)های جفت (لینک)شده با آنها در روش گزینش به کمک نشانگر برای بهبود صفت جوانه‌زنی در شرایط شوری پس از آزمایش‌های و تکرارهای لازم می‌توان استفاده کرد.