ارزیابی سرزندگی فضاهای شهری و تأثیر آن بر حیات اجتماعی در شهرهای مرزنشین (مطالعه موردی: پیرانشهر)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
10.22034/jargs.2025.485666.1155چکیده
هدف: هدف از تحقیق حاضر ارزیابی سرزندگی فضاهای شهری و تأثیر آن بر حیات اجتماعی در شهر پیرانشهر است.روش و داده: روش تحقیق در مطالعهی حاضر از نوع کمی و از لحاظ هدف تبیینی است و از لحاظ کاربست نتایج از نوع پژوهشهای کاربردی است که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل حداقل مربعات جزئی در نرمافزار Smart-pls و آزمونهای تی و پیرسون در نرمافزار SPSS استفاده شده است. جامعهی آماری تحقیق نیز شامل شهروندان پیرانشهر است که با استفاده از روش کوکران حجم نمونه 384 نفر تعیین گردیده است.یافتهها: یافتههای تحقیق نشان میدهد در بین شاخصهای سرزندگی سه شاخص ادراکی-زیباییشناختی، هویت- معنا و کالبدی ارزش آمارهی بالاتری از ۲/۵۸ دارند و در سطح اطمینان 99 درصد تحققپذیری آنها معنیدار است. همچنین دو شاخص ایمنی- بهداشتی و عملکردی دارای آمارهی کمتری از ۱/۹۶ است و وضعیت آنها در پیرانشهر نامطلوب است. همچنین در بین شاخصهای حیات اجتماعی فضاهای شهری دو شاخص تعاملات اجتماعی و تعلق اجتماعی در سطح اطمینان 95 درصد در و شاخص پاسخگویی اجتماعی در وضعیت نامطلوبی قرار داشته است.نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد بین مؤلفههای سرزندگی و حیات اجتماعی فضاهای شهری در سطح اطمینان 95 درصد رابطهی معناداری وجود دارد و افزایش سرزندگی و موجب ارتقاء حیات اجتماعی گردیده است. همچنین در بین رابطهها بیشترین معناداری بین مؤلفههای هویت-معنا با تعلق اجتماعی، کالبدی با تعاملات اجتماعی و عملکردی با پاسخگویی اجتماعی است که به ترتیب ضرایب پیرسون برای آنها ۰/۸۴۵، ۰/۸۰۵ و ۰/۷۵۲ بوده است.نوآوری، کاربرد نتایج: سرزندگی شهری نقش مهمی در افزایش زیستپذیری شهر و شکلدهی به زندگی اجتماعی ایفا میکند. این موضوع به ویژه در مناطق مرزی مانند پیرانشهر که با چالشهای مختلف اجتماعی، اقتصادی و کالبدی مواجه هستند، حیاتی است. نوآوری این مطالعه در تأکید بر سرزندگی به عنوان محرک بهبود زندگی اجتماعی در شهرهای مرزی است که بینشهایی را برای برنامهریزی مؤثر آینده در پیرانشهر ارائه میدهد.