بررسی توانایی گیاهپالایی نی و وتیورگراس در تصفیه آبهای آلوده به کادمیوم بهمنظور آبیاری گیاه کلزا
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی آب و خاک، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 استادیار آب و خاک مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان
3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22034/iwrj.2023.14173.2475چکیده
آلودگی فلزات سنگین از جمله مهمترین خطرات زیستمحیطی میباشد که در تمام جوامع بشری یافت میشود. از مهمترین این آلودگیها، میتوان آلودگی بهوسیله فلز سنگین ، آلودگی زنجیره غذایی انسان و افزایش موارد ابتلا به سرطان را نام برد. روشهای گوناگونی برای تصفیه آبهای آلوده وجود دارد که در میان آنها استفاده از توانایی گیاهان یا همان گیاهپالایی بهدلیل سازگاری بیشتر با محیط راهکاری مناسب جهت پالایش فلزات سنگین از محیط میباشد. آلودگی بهوسیله فلزات سنگین همچون سرب، نیکل و بهویژه کادمیوم در نواحی و شهرکهای صنعتی استان گلستان گزارش شده و حتی استفاده از این پسابها بدون انجام فرایندهای کاهش آلودگی رواج دارد. به این دلیل در این تحقیق برای ارزیابی، جلوگیری و اصلاح آسیبهای استفاده از آبهای آلوده به کادمیوم، آزمایشی با 6 تیمار و 3 تکرار در قالب فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با و بدون فرایند گیاهپالایی با هدف تأمین آب آبیاری گیاه کلزا انجام گردید. برای گیاهپالایی از دو گیاه نی و وتیور استفاده شد. سامانه آبیاری مدنظر هم روش قطرهای انتخاب گردید. زمان ماند 10 روزه برای تصفیه آب آلوده به کادمیوم انتخاب شد و دور آبیاری نیز متناسب با آن در نظر گرفته شد. در طول انجام آزمایش و بعد از برداشت محصول کلزا، تغییرات غلظت کادمیوم در نمونههای آب، اجزای گیاه و خاک، اندازهگیری و با استفاده از نرمافزار SAS 9.0مورد آنالیز قرار گرفت. نتایج نشان داد میزان کادمیوم تجمع یافته در دانه گیاه کلزا و اندام هوایی آن، در تیمارهای آبیاری شده با آب آلوده بعد از انجام فرایند گیاهپالایی توسط نی و وتیورگراس کاهش معنیداری در سطح 1 درصد نسبت به تیمارهای بدون گیاهپالایی داشت. در انتهای فصل رشد، غلظت کادمیوم در خاکی که گیاهپالایی شده توسط نی و وتیورگراس، در سطح احتمال 1 درصد کمتر از غلظت کادمیوم در خاک تحت آبیاری بدون عمل گیاهپالایی بود.