فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: یکی از اقدامات لازم برای کنترل اثرات مخرب طوفان گرد و غبارها بر محیط‌زیست و سلامت انسان‌ها، شناسایی کانون‌های آن‌ها و انجام مطالعات تخصصی روی آن‌ها است. از آنجایی که خشک شدن تالاب‌ هورالعظیم و تبدیل آن به سبخا باعث ایجاد زمین‌هایی حساس به فرسایش و کانون‌های طوفان گرد و غبار شده است؛ لذا هدف این مطالعه پتانسیل‌سنجی سبخاهای هورالعظیم در ایجاد طوفان گرد و غبار است.روش و داده: برای این منظور مطالعات میدانی، آزمایشگاهی و مدل‌ تصمیم‌گیری چندمعیاره WASPAS استفاده شده است. پارامترهای استفاده‌شده در این مطالعه، خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک‌های منطقه مورد مطالعه که شامل شوری، رطوبت، اسیدیته، وزن مخصوص ظاهری، نسبت جذب سدیمی و میزان رس، سیلت، شن و هم‌چنین نقشه‌های پوشش گیاهی و دمای سطح زمین بوده است. جهت تعیین وزن‌ این معیارها از روش وزن‌دهی آنتروپی شانون استفاده گردید و اولویت‌بندی گزینه‌ها با مدل WASPAS انجام شد و نقشه نهایی 5 کلاسه پتانسیل‌سنجی تولید طوفان گرد و غبار تهیه شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که 84/18 درصد از مساحت منطقه مورد مطالعه در محدوده خطرپذیری بسیار بالای تولید طوفان گرد و غبار، 50/30 درصد در محدوده خطرپذیری متوسط و 85/14 درصد از مساحت منطقه در محدوده خطرپذیری پایین قرار دارد. بخش‌های جنوبی منطقه در کلاس خطرپذیری بسیار بالا و بالا، بخش‌های میانی منطقه در خطرپذیری متوسط و قسمت‌های شمالی و بخش‌هایی از غرب منطقه در خطرپذیری کم و بسیار کم قرار دارند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که یافته‌های مطالعه حاضر با نقشه‌های منشأ تولید طوفان‌های گرد و غبار استان خوزستان که بخش‌های خشک شده تالاب هورالعظیم و نواحی پیرامون آن را شامل می‌شود، مطابقت دارد. نتایج نشان داد که منطقه مورد مطالعه یکی از مناطق مهم تولید طوفان گرد و غبار در کشور است و نیاز به اقدامات مدیریتی برای کنترل و یا کاهش تولید آن است.نوآوری، کاربرد نتایج: در این پژوهش برای پتانسیل‌سنجی سبخاهای موجود در تالاب هورالعظیم در تولید طوفان گرد و غبار، تلفیقی از مطالعات میدانی، آزمایشگاهی و مدل تصمیم‌گیری چند معیاره WASPAS استفاده شد که برای اولین بار در مطالعه حاضر با استفاده از معیارهای فیزیکی شیمیایی خاک‌های منطقه انجام شده است.