برآورد رابطه کاهندگی طیفی در پهنه زاگرس

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری ژئوفیزیک ، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2015.53419
چکیده

دامنه امواج لرزه‌‌‌ای به دو علت‌‌ غیرکشسان بودن زمین و گسترش هندسی با افزایش فاصله کاهش می‌‌یابد.‌ در چند دهه گذشته تعیین روابط کاهندگی برای یک ناحیه، به‌‌منظور اجرای بررسی‌های تحلیل خطر زلزله، همواره مورد توجه بوده است. در این تحقیق به‌منظور برآورد رابطه کاهندگی در پهنه زاگرس ،‌ حدود 998 زلزله رویداده با حدود 10000 نگاشت در این ناحیه با بزرگی بین 2 تا 7 طی سال‌های 2006 تا 2013 که با دستگاه‌‌های شبکه لرزه‌نگاری رقمی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی ثبت شده بود، بررسی شد. برای برآورد روابط کاهندگی سرعت و شتاب، علاوه بر دادهای سرعت، داده‌‌های شتاب نیز از مشتق داده‌‌های سرعت برآورد شد. بعد از پردازش‌های اولیه شامل حذف تصحیح خط مبنا، میانگین و تصحیح دستگاهی، پردازش سیگنال در حوضه بسامد برای پنجره زمانی موج برشی صورت گرفت. در مرحله بعد، نقاط تغییر ضریب گسترش هندسی که ناشی از بازتاب‌‌‌‌های حاصل از وجود ناپیوستگی‌‌های سخت کره است از الگوریتمی موسوم به الگوریتم  به‌دست آمد که با رعایت فرض، نقاط تغییر این ضریب‌ها برای هر دو دسته داده پیش‌گفته، ، در نظر گرفته شد. در نهایت با به کارگیری الگوریتم بهینه‌سازی غیر خطی بدون قید مقادیر پارامترهای مجهول برای این ناحیه محاسبه شد، به‌طوری‌که ضریب‌های گسترش هندسی برای داده‌‌های سرعت در  و برای داده‌‌های شتاب در  لحاظ شد. در ‌نهایت از روی ضریب c(f)، فاکتور Q(c) برای هر دو دسته، در بسامد‌‌های مورد ‌‌نظر به‌دست آمده و میانگین تابع کیفیت موج عرضی و مقدار خطای آن برای این دو دسته به‌‌صورت  به‌دست آمد.