استخراج پارامترهای هندسی اشیاء مدفون استوانه‌‌ای در تصاویر GPR با استفاده از الگوریتم ژنتیک بهینه شده

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی معدن، دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران

doi
10.22059/jesphys.2015.53435
چکیده

روش رادار نفوذی زمین (GPR) روشی غیرمخرب برای موقعیت‌یابی اشیاء مدفون یا مرز بین سطوح است. با استفاده از این روش می‌توان اهداف فلزی و غیرفلزی را در یک زمینه غیررسانا یا نسبتاً رسانا شناسایی کرد. این روش در بسیاری از فعالیت‌های مهندسی به‌خصوص ژئوتکنیک، بررسی خاک، زمین‌شناسی، شناسایی حفره‌ها، یافتن موقعیت کانال‌های مدفون و لوله‌ها، تحقیقات باستان‌شناسی، بررسی منابع آب‌های زیرزمینی کم‌عمق و آلودگی‌های زیرسطحی، کاربردهای گسترده‌ای دارد. برای یافتن اشیاء مدفون در اعماق کم، پرکاربردترین روش، رادار نفوذی زمین (GPR) است. در این روش ارسال و بازتاب امواج الکترومغناطیسی از یک سامانه فرستنده-گیرنده با عمق اکتشافی نسبتاً کم (تا چند ده متر) و قدرت تفکیک تا چند سانتی‌متر، ثبت می‌شود. رادارگرام‌های حاصل از GPR، برای اشیاء مدفون با مقطع استوانه‌ای‌‌شکل عمدتا به‌صورت شبه هذلولی‌اند. تفسیر رادارگرامهای حاصل توسط افراد متخصص نیاز به وقت و زمان زیادی دارد و اغلب دقت لازم را ندارد. در تحقیق حاضر از یک الگوریتم ژنتیک بهینه شده برای شناسایی اجسام هذلولی شکل در تصاویر GPR استفاده می شود. از ادغام ریاضی و نقطه ای برای بهبود قابلیت جستجوی محلی الگوریتم ژنتیک استفاده شد و سپس کارآیی الگوریتم برای تعیین پارامترهای هذلولی با دو مجموعه داده مصنوعی شبیه سازی شده با استفاده از نرم‌افزار GprMax و داده‌‌های برداشت صحرایی ارزیابی شد. با استفاده از پارامترهای هذلولی، مشخصات و موقعیت جسم مدفون شناسایی شد. نتایج حاصل نشان می‌دهد که متوسط خطای برآورد پارامترهای هندسی عمق و شعاع ناهمگنی‌های استوانه‌ای شکل برای لوله فاضلاب فلزی به‌ترتیب معادل 6 و 7 درصد است.