برآورد ضریب کیفیت Q، با استفاده از فاز ال‌جی کدا برای نیمه شمالی ایران (کپه‌داغ، البرز، آذربایجان و بلوک دریای خزر)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران

2 دانشیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار، گروه فیزیک زمین، موسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2015.53440
چکیده

هدف از این پژوهش، برآورد ضریب کیفیت با استفاده از فاز ال‌جی کدا برای نیمه شمالی ایران محصور به عرض جغرافیایی °32-°40 درجه شمالی و طول جغرافیایی°44-°62 درجه شرقی است و از نظر تقسیم­بندی ایالت­های لرزه­زمین‌ساختی شامل ایالت لرزه­زمین‌ساختی البرز- آذربایجان، کپه‌داغ، بخشی از ایران مرکزی ، بخشی از زاگرس و همچنین بلوک دریای خزر است. ضریب کیفیت در بسامد یک هرتز (Q0) و وابستگی بسامدی آن (η) با استفاده از 2829 شکل­موج حاصل از زمین‌لرزه‌‌های رخ داده در محدوده مورد بررسی در بازه بسامدی 2/0 -0/5 هرتز برآورد شد. بیشترین مقادیر ضریب کیفیت در بازه 100-500 و بیشترین مقادیر وابستگی بسامدی در بازه 1-0 قرار دارد. رابطه  درحکم رابطه ضریب کیفیت برای کل منطقه مورد بررسی پیشنهاد می­شود. بررسی نتایج برای ایالت­های لرزه­زمین‌ساختی گوناگون در منطقه نشان می­دهد، در مناطق فعال زمین‌ساختی، به علت به­هم­ریختگی پوسته ، وجود شکستگی­ها و در نتیجه پراکنش انرژی امواج ال‌جی کدا ، مقادیر ضریب کیفیت کاهش می­یابد. همچنین مناطق آتشفشانی فعال که از زمان فعالیت آتشفشانی آنها زمان زیادی نمی­گذرد مقادیر ضریب کیفیت کمی نشان می­دهند. در نواحی پایدار قاره­ای و درون‌‌صفحه­ای مقادیر بزرگ‌تری از ضریب کیفیت مورد انتظار است و بیشترین مقادیر ضریب کیفیت مربوط به بلوک دریای خزر است. به‌طورکلی مناطقی که شباهت­های ساختمانی و زمین‌ساختی مشابهی دارند، مقادیر ضریب کیفیت و وابستگی بسامدی یکسانی نشان می­دهند.