انطباق جهتگیری ساختمانها با کیفیت باد غالب و ارزیابی تأثیر آن بر آسایش حرارتی فضاهای باز شهری در اقلیم گرم و خشک سبزوار
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
2 گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.
doi
10.22034/jargs.2024.472382.1130چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر جهتگیریهای مختلف ساختمانها بر اساس باد غالب بر آسایش حرارتی فضاهای باز در بخشی از شهر سبزوار است. این فرضیه نیز مطرح میگردد که قرارگیری عناصر سایت به صورت عمود بر باد غالب سبزوار، سبب جلوگیری از ورود گرد و غبار و کاهش سرعت جریان هوا در فضاهای باز بین بناها شده و شرایط آسایش حرارتی را برای کاربران بهینه میسازد. روش و داده: برای دستیابی به هدف، ابتدا یک قسمت از بافت شهر سبزوار، بازطراحی شده و سپس با توجه به جهت وزش بادهای غالب، مطلوب و نامطلوب، جهتگیریهای مختلف بخشی از آن در گرمترین و سردترین روزهای سال در تابستان و زمستان، به وسیله نرمافزار انویمت شبیهسازی شده و شرایط آسایش حرارتی آن مقایسه و تحلیل میگردد. یافتهها: یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد، در تابستان، بیشتر پارامترهای آسایش حرارتی با چرخش عناصر سایت به اندازه ۲۰درجه به سمت شرق، وضعیت بهتری نسبت به سایر جهتگیریها دارند؛ اما برای تعدیل شرایط سرمای هوا در زمستان، بهتر است از راهکارهای مناسبی استفاده گردد. نتیجهگیری: بر اساس نتایج به دست آمده، به دلیل آن که جهتگیری عناصر سایت به صورت عمود بر باد غالب مانع از تهویه فضاهای باز بین ساختمانها میگردد، شاخصهای آسایش حرارتی، بهینهترین شرایط را ندارند و بنابراین، فرضیه پژوهش رد میشود. در حقیقت، با چرخش عناصر سایت به صورت ۲۰ درجه به سمت شرق، علاوه بر کاتالیزه شدن هوا و کاهش سرعت آن، شرایط تهویه برای فضاهای باز بین بناها ایجاد شده و شاخصهای مورد نظر به محدوده آسایش نزدیکتر میگردد. نوآوری، کاربرد نتایج: نتایج این مطالعه میتواند به طراحان شهری کمک کند تا از مراحل اولیه طراحی جهتگیری مناسب (چرخش به اندازه ۲۰ درجه به سمت شرق) در اقلیمهای مشابه سبزوار را مدنظر قرار داده و فضاهای شهری مطلوبی را از منظر آسایش اقلیمی برای شهروندان فراهم نمایند.