تحلیلی بر سطح توسعهیافتگیِ مناطق شهری مشهد از منظر کامیابی شهری
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکده جغرافیا ، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22034/jargs.2024.450275.1101چکیده
هدف: یکی از مفاهیمی که طی سالهای اخیر بهمثابه راهکاری برای چارهجویی چالشهای برآمده از روند روزافزون شهرنشینی و راهی برای حصول شهرها به سمت پایداری مطرح شده، مفهوم کامیابی شهری بوده است. کامیابی شهری بهمثابه رویکردی کلنگر و جامع محسوب میشود که موفقیت، سلامتی، پیشرفت و بهروزی را توصیف میکند و با ارتقای کیفیت اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیستمحیطی، زمینه لازم برای زیستپذیری و پایداری شهرها را فراهم میآورد. شهر مشهد بهمثابه دومین کلانشهر پرجمعیت کشور و مناطق شهری آن در شرایطی ناهمگن و نامتعادلی از منظر پیشرفت، رفاه و کامیابی قرار دارند. بدین ترتیب، این پژوهش در راستای سنجش و تحلیل سطح توسعهیافتگی مناطق شهری مشهد از منظر مؤلفهها و شاخصهای تلفیقی کامیابی شهری انجام گرفته است.روش و داده: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و بهصورت توصیفی- تحلیلی انجامگرفته است. دادههای موردنیاز این پژوهش از ابزار پرسشنامه گردآوریشده و نتایج حاصله از آن با استفاده از تحلیل خوشهای و تکنیک تاپسیس مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته است.یافتهها: یافتههای این پژوهش نشان میدهد که مناطق شهری مشهد از منظر کامیابی شهری، در شرایط ناهمگن و نامتعادلی قرار دارند. طوری که منطقه ۱ در سطح نسبتاً بسیار مطلوب، مناطق ۸، ۹ و ۱۳ در سطح مطلوب، مناطق ۲، ۳، ۶، ۱۰، ۱۱ و ۱۲ در سطح نسبتاً مطلوب و مناطق ۴، ۵ و ۷ در سطح نسبتاً نامطلوب از این حیث قرار گرفتند و در این بین، مناطق ۱، ۱۳ و ۹ در قیاس با سایر مناطق از کامیابی بیشتری برخوردار بوده و مناطق ۷، ۵ و ۴ از این حیث در رتبهی آخر قرار گرفتهاند.نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد که هرچند تمامی مناطق شهری مشهد از درجه کامیابی حداقلی برخوردار بوده؛ اما با این وجود، بیشتر این مناطق از منظر کامیابی شهری در شرایط مطلوبی قرار ندارند که این مسئله نیازمند توجه مسئولان و مدیران شهری شهر مشهد است.نوآوری، کاربرد نتایج: چارچوب سنجشی این پژوهش از جامعیت بیشتری برخوردار بوده و همچنین در سطح شهر مشهد نیز، مسئله کامیابی شهری مورد توجه قرار نگرفته است.
