پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه در ایران و برآورد مقادیر بیشینه شتاب برای مراکز استان‌ها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیار، دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، ایران

4 دانشیار، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22059/jesphys.2014.52404
چکیده

به‌منظور ارزیابی سطوح جنبش نیرومند روی سنگ بستر برای بیشینه شتاب و مقادیر طیفی در پهنه ایران، برآورد خطر زمین‌لرزه به روش احتمالاتی اصلاح شده صورت گرفته است. فهرست نامه‌ای (کاتالوگی) یکنواخت، شامل زمین‌لرزه‌های تاریخی و دستگاهی تا انتهای 2012 در ناحیه‌ای محدود به 22 تا 42 درجه عرض شمالی و 42 تا 66 درجه طول شرقی، تهیه شده است. تعداد 238 چشمه بالقوه زمین‌لرزه به‌صورت پهنه‌ای تعیین و پارامترهای لرزه‌خیزی هریک ارزیابی شده است. در برآورد آهنگ رویداد زمین‌لرزه برای بازه‌های بزرگی گوناگون در هر چشمه بالقوه زمین‌لرزه، از تابع توزیع مکانی استفاده شده است. با نرم‌افزار OpenQuake، برآورد خطر زمین‌لرزه در ایران برای شبکه‌ای شامل بیش از 40000 نقطه و سه رابطه تضعیف و دو مدل لرزه‌خیزی با استفاده از درخت منطقی، صورت گرفته است. نقشه‌های خطر زمین‌لرزه برای PGA و SA در دوره‌های تناوب 2/0 و 2 ثانیه روی سنگ بستر با 5% میرایی برای 10% و 63% احتمال فزونی در 50 سال تهیه شده است. برای دوره بازگشت 475 سال، مقدار PGA در مناطق گوناگون کشور از g63/0 برای شمال شرق استان لرستان تا g1/0 برای مناطق مرکزی ایران متغیر است. در بین مراکز استان‌های کشور، بندرعباس و تبریز با g35/0 بیشترین و یزد و اصفهان با g11/0 کمترین مقدار PGA روی سنگ بستر را برای دوره بازگشت 475 سال به خود اختصاص داده‌اند. نتایج، با نقشه پهنه‌بندی خطر نسبی زمین‌لرزه در ایران (استاندارد2800، ویرایش 3) و تحقیقات صورت گرفته سایر محققان، مقایسه شده است.