تفکیک طیفی داده‌‌های لرزه‌‌ای با استفاده از طیف‌نگاشت واهمامیختی بهبودیافته

نویسندگان

1 استاد، گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران

2 دانش‌‌‌‌آموخته کارشناسی ارشد ژئوفیزیک، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی کرمان، ایران

doi
10.22059/jesphys.2014.52405
چکیده

تفکیک طیفی ابزاری قوی برای تحلیل ماهیت متغیر با زمان سیگنال­های ناپایا است. با توجه به ماهیت ناپایای داده‌های لرزه‌ای، این ابزار به‌طور گسترده در تحلیل، پردازش و تفسیر داده­های لرزه­ای به کار می­رود. دست یافتن به روشی با قدرت تقکیک زیاد و حجم محاسبات کم از اهداف بنیادی در زمینه تفکیک طیفی است. روش تبدیل فوریه زمان کوتاه و طیف‌نگاشت آن اولین و سریع‌ترین روشی است که در این زمینه عرضه شده است، اما در قدرت تفکیک محدودیت دارد. توزیع ویگنر- وایل غیرخطی نگرشی دیگر در تفکیک طیفی است که قدرت تفکیک برتری در صفحه زمان- بسامد دارد اما به علت ماهیت غیرخطی، عملکردش با مشکل جملات متقاطع مواجه است. روش­های متعددی برای بهبود قدرت تفکیک نمایش زمان- بسامد سیگنال‌‌های ناپایا معرفی شده است که طیف‌نگاشت واهمامیختی و طیف‌نگاشت بازچینی شده از جمله این روش‌‌ها هستند. برای افزایش قدرت تفکیک، هر دو روش تلاش می‌کنند که قدرت تفکیک طیف‌نگاشت به‌دست آمده را به قدرت تفکیک توزیع ویگنر- وایل نزدیک کنند. در این مقاله ابتدا شکل اصلاح شده روش طیف‌نگاشت واهمامیختی را معرفی و سپس عملکرد آن را با روش طیف‌نگاشت بازچینی شده مقایسه می‌کنیم. نتایج اِعمال روش‌ها روی داده‌‌های مصنوعی و واقعی برتری روش معرفی شده را نشان می­دهد. این روش با وجود افزایش قدرت تفکیک، عاری از اثرات ناخواسته و غیر واقعی روی داده‌های لرزه‌ای است. هرچند اندکی حجم محاسباتی بیشتری نسبت به روش بازچینی شده دارد.