شناسایی و ارزیابی شاخصهای معنایی و نشانهشناختی نظام بصری در سیاستهای ارتقای هویتبخشی (نمونه موردی: محله فهادان یزد)
نویسندگان
1 گروه ساختمان، آموزشکده ملی مهارت دختران، حضرت فاطمه کرمان، دانشگاه ملی مهارت، ایـران
2 گروه هنر و معماری، دانشکده مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، بیرجند، ایران.
doi
10.22034/jargs.2024.470937.1129چکیده
هدف: هر شهر ترکیبی از عوامل طبیعی، اقتصادی، اجتماعی و محیطهای سکونتی شناخته شده برای کاربران است. هویت شهر میتواند متمایز از سایر شهرها باشد و به جمعیت ساکن در آن معنا میبخشد. این شخصیت و هویت خاص، با مؤلفههای متفاوتی تعریف و توصیف میشود. این مؤلفهها که بر مبنای تفاوت محتوا، عملکرد و شکل ساختار شهر را تشکیل میدهند در شهرهای متعدد متفاوتاند. بنابراین هدف پژوهش حاضر تبیین و بررسی شاخصهای معنایی و نشانهشناختی در نظام بصری محیط از زاویه سیاستهای ارتقای هویتبخشی به کالبد شهر است. روش و داده: این پژوهش از لحاظ حیث نوع توسعهای- کاربردی و از جنبه روش دارای ترکیبی لانه به لانه است. برای پاسخ به سؤال پژوهش از روش تحقیق کیفی درکمی لانه به لانه استفاده شد. یافتهها: روش کیفی برای صحتسنجی استخراج متغیرها از اصول گراندد تئوری بهره گرفته شد و با ۴۶ نفر از اساتید مصاحبه شد. در مرحله کمی پرسشنامه بر اساس طیف لیکرت طراحی و برای هر شاخص معنایی و نشانهشناختی در نظام بصری محیط جهت هویت بخشیدن به محله فهادان شهر یزد یک سؤال در نظر گرفته شد. برای تعیین تعداد پرسشنامهها از جدول مورگان استفاده شد که برای جمعیت ۷۰۰۰ نفر تعداد ۳۷۳است. توزیع این پرسشنامه بهصورت تصادفی است. نتیجهگیری: نتایج حاکی از آن است که در محله فهادان یزد، بیشترین سهم مربوط به مؤلفههای مفهوم فضا، با مقدار (۱/۰۰۰) و سپس رمزنگاری با مقدار (۰/۹۶۸) و کمترین سهم مربوط به عنصر طبیعت با مقدار (۰/۴۵۷) است. نوآوری، کاربرد نتایج: از مهمترین جنبههای نوآورانه و کاربردی تحقیق میتوان به عوامل مؤثر بر هویتبخشی محلات و تدوین ضوابط طراحی مناسبتر اشاره کرد که امکان طراحی محلاتی باکیفیتتر را فراهم میسازد. بنابراین برنامهریزان و طراحان شهری میبایست به مجموعه عوامل و ویژگیهایی که بستر شکلگیری احساسات مختلف بین کاربر و مکان را در مقیاس محله ایجاد مینمایند، توجه ویژهای مبذول دارند.